معتقدند که حتی اگر کشورهای عضو بازار مشترک هم در اجلاسیة امروز (اجلاسیة وزیران خارجة کشورهای عضو بازار مشترک اروپایی در لیسبون پایتخت پرتغال) با کارتر هم آوازی کنند، ضربة چندانی بر ایران وارد نخواهد شد؛ چرا که صادرات کشورهای بازار مشترک به ایران، از زمان وقوع انقلاب ایران، بسیار تنزل کرده است؛ به این معنی که در سال ١٩٧٨، کمبود موازنة تجارتی بازار مشترک به ایران از مرز ٨٤٨ میلیون دلار گذشته بود.[١]

٤٣٦

در مسئلة تحریم های مورد نظر امریکا، ژاپن به دلیل روابط نسبتاً گسترده با ایران، وضع ویژه ای دارد. امروز نخست وزیر ژاپن و پنج تن از اعضای کابینه اش تشکیل جلسه دادند تا دربارة تحریم اقتصادی امریکا بر ضد ایران بحث کنند.[٢]در ساعت ٢٠ امروز، رادیو لندن آخرین تصمیمات ژاپن را به این نحو گزارش داد: قرار است کابینة ژاپن دوباره تشکیل جلسه دهد و دربارة این موضوع بحث کند که ژاپن چه اقداماتی برای رهایی گروگان های امریکایی می تواند در پیش گیرد. پس از جلسة کابینة ژاپن یک مقام ارشد دولتی نظرش را دربارة تقاضای امریکا از دولت ژاپن مبنی بر احضار سفیرش از ایران بیان کرد؛ اظهارنظری که به نظر می رسد از اهمیت خاصی برخوردار است. وی گفت ژاپن قبل از دست زدن به هرگونه اقدامی باید منافع ملی خود را در نظر بگیرد؛ اما این مقام، معترف بود که ژاپن در حال حاضر در وضعیتی نگران کننده قرار گرفته است؛ زیرا به هرحال میل ندارد با رد درخواست های امریکا، رشتة روابطش را با این کشور دچار تیرگی و سردی کند.

رادیو لندن افزود: شکی نیست که نخست وزیر ژاپن در موقعیت حساسی قرار دارد. قرار است که وی در اواخر ماه جاری با کارتر در واشنگتن ملاقات کند. اخیراً ژاپن به دلیل صادرات اتومبیلش به ایالات متحده مورد انتقاد قرار گرفته است. واضح است که نخست وزیر ژاپن میل ندارد هدف انتقاداتی دربارة مسئلة ایران واقع شود؛ انتقاداتی مبنی بر آن که ژاپن در این مسئله به اندازة کافی از متحد مهمش امریکا، پشتیبانی نمی کند. موضع ژاپن در زمینة تحریم های سیاسی و اقتصادی بر ضد ایران، باید تا قبل از سفر آقای اوهیرا به امریکا مشخص شود.[٣]

در انعکاس تصمیم ژاپن، رادیو اسرائیل اعلام کرد: دولت ژاپن تصمیم گرفت به اقدامات اقتصادی ایالات متحده بر ضد ایران ملحق نشود. دولت ژاپن ترجیح می دهد در حال حاضر از انجام هرگونه اقدامی بر ضد ایران خودداری کند تا بتواند نتایج اقدامات ایالات متحده در این زمینه را ارزیابی نماید و باردیگر ارتباط ژاپن را به منابع انرژی به طور عموم، و نفت ایران به طور خصوص، مورد رسیدگی قرار دهد. منابع ژاپنی اعلام داشته اند که ژاپن روزانه ٥٠٠ هزار بشکه نفت از ایران وارد می کند.[٤]

یونایتدپرس نیز در این باره گزارش داد: ژاپن تقریباً امکانات قطع روابط سیاسی خود با ایران را کنار گذاشته است. از جمله پیشنهاد های امریکا به وزارت خارجة ژاپن، فراخواندن

[١] مأخذ ١٦.

[٢] مأخذ ٤، ص١٤، رادیو لندن، ٢١/١/١٣٥٩.

[٣] مأخذ ٤، ص١٤، بخش فارسی رادیو لندن، ٢١/١/١٣٥٩.

[٤] مأخذ ٤، ص٢١، بخش عربی رادیو اسرائیل، ٢١/١/١٣٥٩.