روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٣١ - روزشمار جنگ چهارشنبه ٢٠ فروردین ١٣٥٩٢٣ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٩ آوریل ١٩٨٠
جارالله، می باشد، آمده است: نظر یکی از غربیان مقیم در این جا روز گذشته این بود که اگر جنگی میان ایران و عراق رخ دهد، چه کسی در جهان حاضر خواهد بود میان این دو کشور میانجی شود؛ امریکا، الجزایر، سعودی، کویت؟ خیر، هیچ کدام؛ زیرا ایران در خارج از سرزمین خود، جبهه های زیادی را در مقابل خویش باز کرده است و در داخل نیز جبهه های بسیاری بر آن تحکم می کنند. ظواهر موازنة قدرت میان این دو کشور نشان می دهد که عراق در مقایسه با ایران، در وضع بهتری قرار دارد؛ چه در سطح منطقه ای و چه در سطح بین المللی؛ زیرا دولت بغداد هیچ برخوردی با موازنه های بین المللی نداشته و هیچ خللی در آن به وجود نیاورده است؛ چون نه گروگان امریکایی - که از طریق یک اقدام غیرقانونی و شرم آور، برای روابط بین المللی نزد خود اسیر کرده باشد - دارد و نه اختلافی با شوروی. در عین حال، بغداد سیاست معتدل و فعالی را در داخل مجموعة کشورهای عربی دنبال می کند و احساسات این مجموعه کشورها، به دلیل پیوندهای برادری، به جانب عراق است. امّا پیش بینی این که چه کسی میانجی گری را می پذیرد، مهم تر است؛ رهبر ایران آیت الله خمینی یا بنی صدر یا خلخالی یا بهشتی؟ در حقیقت منطقة ما یک دوران سفاهت و حماقت سیاسی را می گذراند که طی آن، ثروتمندان جنگ ثروت اندوزی می کنند و دیگران محنت و رنج آن را می کشند و در این میان شاید مناسب باشد از عراق بخواهیم که خوددار باشد؛ چون تنها این کشور قادر است حرف آخر را بزند و به کسانی که طبل ها را در خارج از منطقه به صدا درمی آورند و با خون فرزندان منطقه تجارت می کنند، فرصت ندهد[١]
روزنامة مصری الاخبار نیز پس از ذکر تصمیمات اخیر کارتر که اقدامات نظامی را نیز بعید نمی داند، به رفتار اخیر عراق و نیز تماس تلفنی امیر کویت با صدام اشاره کرد و آن گاه به موضوع گشوده شدن جبهه ای دیگر (علاوه بر امریکا و عراق) در مقابل ایران، پرداخت و نوشت: وقتی کویت در جریان بحران ایران و عراق جانب عراق را می گیرد، بدون تردید دیگر کشورهای خلیج (فارس) هم از سیاستی اعلام شده یا اعلام نشده پیروی خواهند کرد و به هر حال این تصویری است از وجود جبهة سومی بر ضد ایران؛ از این رو صدام حسین اخیراً اعلام کرد که ایران باید سه جزیره ای را که در خلیج (فارس) اشغال کرده است، برگرداند، و ایران در پاسخ، ناوگان خود را در خلیج به حال آماده باش درآورد و اینک نیروی هوایی ایران بر بالای این منطقه به گشت و پاسداری مشغول است. در این میان چه کسی با بنی صدر سر جنگ دارد؛ امریکا، عراق یا کشورهای خلیج (فارس)؟
الاخبار در پایان می نویسد: حوادث و وقایع در ایران و اطراف ایران، روزبه روز فزون تر و شدیدتر می شود. ضربات جنگ از این هم شدیدتر خواهد بود و ایران در آن موقع خود را در میان دو سنگ آسیاب خواهد دید که امیدواریم خداوند نگهدارندة بقایای آن باشد[٢]
[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٩/٢/١٣٥٩، ص ٢٦، السیاسه - چاپ کویت، ٩ آوریل ١٩٨٠ (٢٠/١/١٣٥٩).
[٢] مأخذ٤، ص ٢٧ و ٢٨، بخش عربی رادیو قاهره، ٢٠/١/١٣٥٩.