نبود؛ مانند دخالت ایران در عمان، روابط متشنج عراق و سوریه یا روابط متشنج ایران و عراق. پس شوروی در منطقه از دو سیاست پیروی می کند: سیاست دفاعی و سیاست تهاجمی. سیاست دفاعی بدین معنی است که برای شوروی «وجود مرز دومی، خلع سلاح در مرزهایش، و این که کشور همجوارش دشمن مسکو نباشد» بسیار مهم است. اما در مورد ایران: مسکو این کشور را نقطة ارتباط با منطقة خلیج و اقیانوس هند می داند که می تواند میان شوروی و دیگر قدرت ها سدی باشد؛ چون دروازه منطقه به شمار می آید. پس، از این جا متوجه اهمیت یک ایران بیطرف و دوست برای شوروی می شویم؛ مانند روابط افغانستان با شوروی در زمان ظاهرشاه.

مسکو معتقد است که ایران می تواند با جلوگیری از دسترسی چین به دریای عرب، در مقابل هرگونه حملة دریایی موشکی چین، از شوروی حمایت کند. ضمناً شوروی ایران را به منزلة راه طبیعی ارتباط هوایی خود به افریقا می داند و اگر ایران جزء کشورهای بیطرف باشد، مسلماً از رساندن کمک از طرف شوروی به هر نقطة افریقا، جلوگیری نخواهد کرد. ایران همچنین می تواند نقصان ناشی از کمبود نفت شوروی و اروپای شرقی را جبران کند.[١]

١١٢

یک گزارش از یونایتدپرس دربارة عراق، حاکی از گسترش روابط این کشور با شوروی است. طبق این گزارش یک روزنامة چاپ مسکو نوشت که عراق بزرگ ترین شریک تجاری شوروی در میان کشورهای در حال رشد بوده است. میزان کل این تجارت در حال حاضر به ١٩٧٧ میلیون دلار می رسد. شوروی قسمت اعظم نیازمند ی های عراق از نظر ماشین آلات و تجهیزات فنی را تأمین می کند[٢]

یادآوری می شود عراق که خود را برای درگیری با ایران آماده می کند، برای تقویت توان نظامی و بنیة اقتصادی خود، به شدت مشغول توسعة ارتباطات با دیگر کشورها است؛ از جمله طبق یک گزارش که امروز در روزنامة جمهوری اسلامی درج شد، دولت عراق تاکنون چندین قرارداد جهت تهیه و نصب راکتورهای اتمی بسته است. این قراردادها با ایتالیا، فرانسه و برزیل منعقد شده است. نیروگاه هسته ای خریداری شده از فرانسه، باید در سال آینده مورد بهره برداری قرار گیرد. طبق این گزارش، انعقاد قرارداد عظیم انرژی هسته ای با ایتالیا موجب نگرانی بعضی از کشورها شده است؛ زیرا این پروژه به کشور عراق امکان می دهد تا به راحتی بتواند به تولید بمب اتمی اقدام کند.[٣]

١١٣

بیش از یک سال از افتتاح دفتر سازمان آزادی بخش فلسطین می گذرد. این دفتر که سفارت فلسطین محسوب می شود، در محل ساختمان قدیم سفارت اسرائیل در تهران (واقع در خیابان کاخ که به خیابان فلسطین تغییر نام داده شد) بازگشایی شده است. در این حال

[١] وزارت ارشاد ملی، نشریه "بررسی روزانه مطبوعات جهان"، ٢٣/١/١٣٥٩، ص٣٠و٣١، الحوادث چاپ لندن، ٧/١/١٣٥٩.

[٢] مأخذ ٥٣، مسکو - یونایتدپرس، به نقل از روزنامه اکونومی چکایا.

[٣] مأخذ ٤١، ص٢.