ایالات متحده هنوز هم خود را مجبور می بیند که به پادشاهی که زمانی مهم ترین متحد امریکا بوده است کمک کند یا نه؟ برژینسکی در پاسخ گفت دولت امریکا هیچ گونه تعهدی در برابر شاه مخلوع ندارد. وی دربارة تقاضای تهران در بازپس گرفتن شاه مخلوع گفت که استرداد شاه، هرگز موضوع اصلی بحث نبوده است؛ مسئلة اساسی توقیف و دستگیری دیپلمات های امریکایی در ایران به وسیلة گروهی تندرو است. در این جا بی.بی.سی. یادآوری می کند که سخنان برژینسکی با تضمین هایی که دولت امریکا در گذشته به شاه مخلوع می داد تضادّی کامل دارد.

بی.بی.سی. می افزاید: امّا به هرحال مقامات ایالات متحده حداقل در زمینة احساسات و بی تابی های یک گروه با آنها، همدردی می کنند؛ یعنی با بستگان گروگان های امریکایی در تهران. این بستگان طی نامه ای به کاخ سفید، نگرانی خاص خود را دربارة تلاش های مداوم دولت امریکا برای کمک های درمانی به شاه مخلوع، ابراز کرده اند. بی.بی.سی. در آخر تصریح می کند: «اعلامیة رسمی دولت امریکا حاکی از آن است که تعهدات ایالات متحده نسبت به شاه مخلوع پایان پذیرفته است.»[١]

در این حال، گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد پس از عزیمت شاه مخلوع به مصر، یک نوع آرامش توأم با نگرانی، خانواده های گروگان های امریکایی را فرا گرفته است. بر اساس این گزارش ها، خانم ماری لوپز که پسرش گروهبان جیمز لوپز، جزء گروگان ها است، گفت: من خوشحالم که شاه مخلوع به ایالات متحده نیامده است. آرزو می کنم که ورود وی به قاهره، حادثه ای برای گروگان ها در بر نداشته باشد. "دیک گاله گوس" پدر یکی از گروگان ها نیز اعلام کرد چنانچه تصور کنیم که ایرانیان نتوانند شاه مخلوع را از مصر تحویل بگیرند، این امر ادامة زندانی بودن گروگان ها را به دنبال خواهد داشت.

خانوادة گروگان ها تصمیم گرفته اند اواخر هفتة آینده گردهم جمع شوند. آنها قبل از عزیمت شاه مخلوع از پاناما، نامه ای به جیمی کارتر نوشته و از وی تقاضا کرده بودند که شاه مخلوع را برای عمل جراحی به امریکا راه ندهد. در این نامه که به امضای ٤٣ تن از خانواده های گروگان ها رسیده بود، تأکید شده است که اجازة ورود شاه مخلوع به امریکا در اکتبر گذشته و بستری شدن وی در نیویورک، اساس مسئله گروگان گیری بوده است.[٢]

٦٧

خروج شاه از پاناما و نوع همکاری و هماهنگی سران پاناما با مقامات امریکایی، مورد اعتراض ایران است و از جمله مباحث رسانه های گروهی می باشد. در توجیه این مسئله، وزیر خارجة پاناما در مصاحبه با روزنامة ژاپنی آساهی، توضیحاتی داد. کارلوس اوزورس گفت: «اگر تقاضای تهران مبنی بر استرداد شاه مخلوع ایران، این مسئله را ایجاب می کرد، وی در پاناما توقیف می شد.» وی توضیح داد: «دولت پاناما پس از مطالعة اسناد استرداد، در صورت لزوم

[١] خبرگزاری پارس، نشریه"گزارش های ویژه"، شماره ٦، ٧/١/١٣٥٩، ص١٤ و ١٥، بخش فارسی رادیو لندن، ٦/١/١٣٥٩.

[٢] روزنامه جمهوری اسلامی، ٦/١/١٣٥٩، ص١٢.