درخواست امریکا در چند کشور مهم اروپایی نظیر فرانسه، انگلیس، ایتالیا و آلمان، چاپ شده است. مفاد کلیة این مقالات را به این ترتیب می توان خلاصه کرد: «کشورهای اروپایی به هیچ عنوان مایل به نشان دادن عکس العمل شدید نسبت به ایران نیستند؛ زیرا در درجة اوّل، منافع اقتصادی خود را در خطر می بینند، و در ثانی، به علت یکنواخت نبودن سیاست کارتر، تمایل ندارند در راهی قدم گذارند که پایان آن نامعلوم است؛ به خصوص روشی که اکنون کارتر اتخاذ کرده، شاید در ماه نوامبر (آبان) گذشته اثر قاطعی داشت، در صورتی که رئیس جمهوری امریکا که فرصت مناسب را از دست داده است، در حال حاضر سعی دارد هم پیمان های اروپایی و ژاپنی خود را به معرکه بکشاند؛ در حالی که در این مدت زمان، مقامات ایران در موقعیت سیاسی خود کاملاً مستقر شده و علیه غرب به جبهه گیری پرداخته اند.»

سفارت ایران همچنین در گزارش خود آورده است: «در این مقالات ضمناً اشاره شده که علی رغم پشتیبانی خانم تاچر از امریکا و اعلام هماهنگی بین سیاست های آلمان فدرال و امریکا، هیچ یک از این دو کشور که تاکنون پیروی خود را از سیاست کارتر اعلام داشته اند، واقعاً آماده نیستند روش خصمانه ای علیه ایران اتخاذ نمایند.[١]

٦٦٧

در اوضاع کنونی، نقش متفاوت دو ابر قدرت دربارة مسائل ایران و نوع برخورد بلوک سوسیالیست، از جمله فاکتورهای با اهمیت در روند تحولات برخوردهای ایران و امریکا محسوب می شود. دو خبر از شوروی و یک خبر از چکسلواکی، مهم ترین نکات امروز در این زمینه است.

اتحاد شوروی از راه های دیپلماتیک به ایران اطلاع داد که به هیچ وجه نیرویی در شمال ایران متمرکز نکرده است. خبرگزاری فرانسه که این خبر را از مسکو گزارش کرد، در توضیح آن افزود: «محمد مکری سفیر ایران در مسکو از کرملین رسماً خواسته است در مورد تمرکز قوای شوروی در مرزهای شمالی ایران توضیح دهد. مکری سپس اضافه می کند که مسکو به طور جدی این خبر را که واشنگتن منتشر کرده، تکذیب و وفاداری خود نسبت به تهران را اعلام داشته و این پاسخ مساعدی است. از سوی دیگر، سفیر ایران در مسکو معتقد است که نه تنها امریکا، بلکه اتحاد شوروی نیز نمی تواند به خود اجازه دهد که در ایران دخالت کند. مکری خاطرنشان می سازد که دولت متبوع وی به هیچ وجه حتی در صورت حملة نظامی امریکا، نمی تواند وجود یک سرباز روسی را در خاک خود تحمل کند.[٢]

در این حال، امروز رادیو لندن، از حضور یک هیئت شوروی در ایران خبرداد. گزارش مزبور با این عبارت شروع شد: «در حالی که امریکا سخن از تحریم های بیش تری به میان آورده است، یک هیئت شوروی برای مذاکره با مقامات ایرانی به تهران آمده است. هر چند صرف وجود این هیئت در تهران، خود دارای اهمیت تلقی می شود، اما مشخص نبودن

[١] اداره کل مطبوعات و رسانه های خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نشریه "بررسی مطبوعات جهان"، ١٤/٢/١٣٥٩، ص٣٨.

[٢] مأخذ ٦، ص٤، مسکو - خبرگزاری فرانسه، ١٨ آوریل ١٩٨٠ (٢٩/١/١٣٥٩).