روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٧٩ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٢٨ فروردین ١٣٥٩ ١ جمادی الثانی ١٤٠٠ ١٧ آوریل ١٩٨٠
دفتر چریک های فدایی خلق دربارة این واقعه به خبرگزاری پارس اعلام داشت: «مردم شهر ما به عبور این ستون از آغاز حرکتش به شدت مشکوک بوده و اعتراض داشته اند. اگر واقعاً قصد تعویض نیروی مستقر در سردشت مطرح بود، چرا با توافق هیئت نمایندگی خلق کُرد، از راه ارومیه به این امر نپرداخته اند؟ چرا طولانی ترین راه را انتخاب نمودند؟»
کومه له نیز در همین زمینه اعلام کرد: «ما معتقدیم خطر هرگونه نقل و انتقالات نظامی، عمدتاً متوجه خلق کُرد و نیروهای مبارز کردستان است و بایستی جلوی آن گرفته شود. هدف طراحان اعزام این ستون از این راه این است که: ١. روحیة انقلابی خلق کُرد را تضعیف کنند. ٢. روحیة درهم شکستة نظامیان را تقویت کنند. ٣. کارآیی ارتش را به سردمداران هیئت حاکمه نشان دهند. ٤. پیوند بین پیشمرگان و مردم را ضعیف وانمود کنند. ٥. روحیة پیشمرگان مسلمان کُرد را تقویت کنند و آنها را به همکاری فعال با رژیم بکشانند. ٦. متزلزلین را از نیروهای پیشرو جدا ساخته و آنها را یا به جانب خود بکشانند و یا لااقل بیطرف نگاهدارند. ٧. زمینه را برای حرکت ستون های دیگر و در نهایت برای سرکوب نیروهای مسلح خلق کُرد، آماده سازند. ٨. در صورت امکان، دیوان دره را به تصرف خود درآورند و مقدمات حملات همه جانبه برای تسخیر سنندج را فراهم کنند.»[١]
اما حساس ترین موضوع، حضور نیروهای سپاه در ستون مزبور، در پوشش نیروهای ارتش، است که به صورت یک احتمال، "جمعیت کردهای مقیم مرکز" آن را به نحو ذیل اعلام کردند: «یک ستون نظامی که تعداد آنها بیش از یک هزار نفر بود و از کرمانشاه عازم سنندج بودند، به هنگام ورود به شهر سنندج با مخالفت شدید مردم شهر روبه رو شدند. گفته می شود که هشتصد نفر از افراد ستون، پاسداران مُلبس به لباس نظامی بودند.»[٢]همین "گفته می شود" و احتمال وجود پاسداران در ستون مزبور، کافی بود تا حساسیت گروه های درگیر را به اوج برساند.[٣] به هر ترتیب، توقف ستون مزبور در فرودگاه سنندج ادامه یافت تا روز بعد تکلیف تعیین شود.[٤]^
٦٤٩
دربارة حوادث درة قاسملو و ستونی که روز گذشته در آذربایجان غربی مورد حمله قرار گرفت، امروز سپاه ارومیه گزارشی به این شرح به تهران ارسال کرد: «١. واحدی که در درة
[١] مأخذ ١١، ص ١ و ٢، سنندج - خبرگزاری پارس، ٢٨/١/١٣٥٩.
[٢] مأخذ ٣٧.
[٣] بدیهی است که گروه های درگیر، با شناختی که از سپاه و عناصر اصلی تشکیل دهندة آن و نیز کادرهای کنونی آن دارند، سپاه را هماورد اصلی سیاسی - نظامی خویش می دانند نه ارتش را. کوبیدن ارتش در واقع مدخل و پوششی برای کوبیدن نظام است؛ اما آن جا که پای سپاه و نیروهای آن به میان می آید، چه در مناطق بحرانی و چه در مناطق دیگر ایران، گروه های مخالف نظام، ناراحتی و برآشفتگی شدید خود را نمی توانند پنهان کنند.
[٤] ^ ضمیمه دارد؛ ضمیمه گزارش ٦٤٨ اظهارات قاسملو در مصاحبه با کیهان که بخش دوم آن در شمارة امروز این روزنامه درج شده است؛ شامل "مظلوم نمایی"،"اعترافات" و "توقعات" حزب دمکرات. ص١٠٩٩