الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٣ - اشكال و ايرادات مصنف بر دليل ابن طراوه

قوله: مصدر دعائى: يعنى مفعول مطلق بوده كه در مقام دعاء آورده شده و تقديرش چنين است: يا نصر نصر انصر نصرا.

قوله: مثل سقيا لك: يعنى عمل مصدر دعائى حذف شد كه همان « انصر » باشد همانطورى كه عامل « سقيا » كه « سقاك اللّه» باشد حذف گرديده.

قوله: بتقدير عليك: يعنى عاملش اسم فعل بمعناى « امر » مى‌باشد.

قوله: على انّ المراد: يعنى بناء على انّ المراد و حاصل آنكه در اين تقدير « نصر » اوّل منادى و « نصر » دوّم عطف بيان براى آن بوده و « نصر » سوّم مفعول است براى « عليك » مقدّر و غرض متكلّم از القاء اينكلام متمايل ساختن و ارجاع دادن نصر بن سيّار است بر حاجب و پرده‌دارى كه نام او نيز نصر است يعنى متكلّم مى‌خواهد به نصر بن سيّار بگويد كه بر تو باد كه وى را مراقب بوده و رعايتش را بنمائى.

قوله: بحاجب له: ضمير در « له » به نصر بن سيّار راجع است.

قوله: لضمّا بغير تنوين: عبارت صحيح آنستكه گفته شود: و لو قدّرا توكيدا لضمّا الخ.

يعنى « قدّرا » بايد به صيغه تثنيه باشد چنانچه در برخى از نسخ كتاب چنين است.

قوله: كالمؤكّد: يعنى همانطورى كه مؤكّد اين دو كه « نصر » اوّل باشد مضموم و بدون تنوين است زيرا مناداى مفرد معرفه است كه مبنى بر ضمّ مى‌باشد.

متن: السّابع: انّه ليس فى نيّة احلاله محلّ الاوّل، بخلاف البدل، و لهذا امتنع البدل و تعين البيان فى نحو « يا زيد الحارث» و فى نحو « يا سعيد كرز» بالرّفع او « كرزا » بالنّصب، بخلاف « يا سعيد كرز» بالضّمّ فانّه بالعكس، و فى نحو « انا الضّارب الرّجل زيد» و فى نحو « زيد افضل النّاس الرّجال و النّساء او النّساء