الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦١ - شرائط عطف بر محل

مجرور يعنى « شواء » مجاور گرديده است.

شرح‌

قوله: لالتحاقه بالفعل: ضمير در « التحاقه » به وصف راجع است.

قوله: و اجازه البغداديّون: ضمير منصوبى در « اجازه » به جرّ معطوف راجع است.

متن:

و الثّالث‌

وجود المحرز، اى الطّالب لذلك المحلّ، و ابتنى على هذا امتناع مسائل:

احداها: « أنّ زيدا و عمرو قائمان» و ذلك لانّ الطّالب لرفع زيد هو الابتداء و الابتداء هو التّجرّد، و التّجرّد، قد زال بدخول انّ.

ترجمه:

شرط سوّم‌

شرط سوّم براى جواز عطف برمحلّ وجود محرز در كلام است يعنى براى محلّ طالبى بوده و لحاظ آن بدون مقتضى نباشد و بر اين شرط امتناع و عدم جواز چند مسئله مترتّب و متفرّع مى‌گردد.

مسئله اوّل‌

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب رابع مغنى ؛ ص١٦١

ال: انّ زيد و عمرو قائمان (محقّقا زيد و عمرو ايستاده‌اند).

در اين عبارت « عمرو » مرفوع است تا بر محلّ زيد كه بنابر ابتدائيّت مرفوع است عطف شده باشد ولى طبق آنچه گذشت گفتن چنين عبارتى ممتنع است و وجه امتناع آن اينستكه:

براى رفع زيد محرز و طالبى وجود ندارد چه آنكه طالب براى رفع ابتدائيّت زيد است و معناى ابتدائيّت تجرّد از عوامل لفظيّه بوده كه آن بواسطه دخول « انّ » زائل گرديده لذا پس از دخول اينكلمه ديگر جائى براى لحاظ