الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٨ - رأى ادباء در صورت حذف ضمير مجرورى

« حجّه » حذف شد و الف و لام از آن نيابت كرد.

سپس مصنّف مى‌گويد:

و امّا فرموده حقتعالى:

بلى من اوفى بعهده و اتّقى فانّ اللّه يحبّ المتّقين‌ ( آرى كسيكه بعهد و پيمان خود وفا كرده و پرهيزكارى را پيشه نمايد محقّقا خداوند متعال پرهيزكاران را دوست دارد).

و نيز فرموده ديگر حقتعالى:

و من يتوّل اللّه و رسوله و الّذين آمنوا فانّ حزب اللّه هم الغالبون‌ ( كسانيكه خداوند و رسولش و آنانكه ايمان آورده‌اند را دوست داشته باشند پس همانا گروه طرفدار خداوند غالب و پيروز هستند).

و نيز قول شاعر يعنى قطامى:

يعنى: پس كسيكه اهل حضر او را بتعجّب انداخته باشند ما را از مردان كدام باديه مى‌داند.

زمخشرى در ذيل آيه اوّلى گفته است:

رابط عبارتست از عموم متّقين چه آنكه « من اوفى» در تحت اين عموم داخل است.

مصنّف گويد:

ظاهرا در « المتّقين » عمومى نيست تا بتوان آنرا رابط قرار داد بلكه « متّقين » از نظر شمول و سعه فردى با افرادى كه قبلا ذكرشان شده مساوى مى‌باشد، بنابراين بايد بگوئيم:

در دو آيه مذكور و شعر جواب محذوف است و تقدير عبارت در آيه اوّلى:

من اوفى بعهده و اتّقى يحبّه اللّه‌ بوده كه رابطش ضمير منصوبى در « يحبّه » مى‌باشد.