الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٤ - مبحث عطف بر دو معمول دو عامل مختلف

قوله: و يؤيّده: ضمير منصوبى در « يؤيّده » به تقدير « فى » راجع است.

قوله: انّ فى حرف عبد اللّه: كلمه « حرف » يعنى قرائت.

متن: الثّانى: ان انتصاب « آيات » على التّوكيد للأولى، و رفعها على تقدير مبتداء، اى هى آيات، و عليهما فليست « فى » مقدّرة.

ترجمه:

جواب دوّم‌

الكلام الغني،شرح فارسى بر باب رابع مغنى ؛ ص٢٤٤

اب دوّمى كه داده شده اينستكه نصب آيات سوّمى بخاطر آنستكه مؤكّد آيات اوّلى فرض شده و رفعش بنابر آنستكه خبر است براى مبتداء مقدّر و تقدير كلام « هى آيات» مى‌باشد و طبق ايندو فرض البتّه كلمه « فى » مقدّر نيست.

شرح‌

مؤلّف گويد:

گفته شد مستدلّين بآيه در مقام استدلال گفته‌اند:

بنابر قرائت رفع آيات سوّمى به آيات دوّمى معطوف بوده و « اختلاف » به « خلقكم » عطف شده است و تقدير آيه چنين است:

و فى خلقكم آيات لقوم يوقنون و اختلاف اللّيل و النّهار آيات لقوم يعقلون.

چنانچه در « فى الدّار زيد و الحجرد عمرو» « الحجره » به « الدّار » و عمرو به زيد معطوف است.

و بنابر قرائت نصب آيات سوّمى بر آيات اوّلى عطف شده و « اختلاف » بر « السّموات » معطوف مى‌باشد و تقدير آيه چنين است:

انّ فى السّموات و الارض لآيات للمؤمنين و اختلاف اللّيل و النّهار آيات لقوم يعقلون.