الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٤ - امورى كه موجب جواز نكره آوردن مبتدا مىباشند

خبر براى مبتداء راجع است.

متن:

و الرّابع‌

ان يكون خبرها ظرفا او مجرورا، قال ابن مالك: او جملة، نحو «ولدينا مزيد» و «لكلّاجل كتاب» و « قصدك غلامه رجل» و شرط الخبر فيهنّ الاختصاص، فلو قيل « فى دار رجل» لم يجز، لانّ الوقت لا يخلو عن ان يكون فيه رجل ما فى دار ما، فلا فائدة فى الاخبار بذلك، قالوا و التّقديم، فلا يجوز « رجل فى الدّار» و اقول: انّما وجب التّقديم هنا لدفع توهّم الصّفة، و اشتراطه هنا يوهم أنّ له مدخلا فى التّخصيص، و قد ذكروا المسألة فيما يجب فيه تقديم الخبر، و ذاك موضعها.

ترجمه:

چهارم‌

مسوّغ و مجوّز چهارمى اينستكه خبر مبتداء نكره ظرف يا جارّ و مجرور باشد.

ابن مالك مى‌گويد:

و يا آنكه خبر جمله آمده باشد كه در تمام اين صور ابتداء بنكره جايز است.

مثال ظرف مانند فرموده حقتعالى:

و لدينا مزيد ( و نزد ما است افزون از آن).

شاهد در « مزيد » است كه نكره بوده و مبتداء واقع شده و مسوّغ آن ظرف بودن خبرش يعنى « لدينا » مى‌باشد.

مثال جارّ و مجرور نظير فرموده ديگر حقتعالى:

و لكلّ اجل كتاب‌ ( براى هر امرى وقتى است معلوم).

شاهد در « كتاب » بوده كه نكره است و مبتداء قرار گرفته و مسوّغش خبر بوده كه جارّ ومجرور مى‌باشد.

مثال جمله همچون: