الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٤ - امورى كه باعث فرق بين اسم فاعل و صفت مشبهه مىباشند

قوله: و هى تكون مجارية له: ضمير « هى » به صفت مشبهه و « له » به فعل مضارع عود مى‌كند.

قوله: و هو الغالب: ضمير « هو » به كون الصّفة غير مجارية للمضارع راجع است.

قوله: انّها لا تكون الّا غير مجارية الخ: ضمير در « انّها » به صفت مشبهه عود كرده و اين جمله گفته جماعت مى‌باشد.

قوله: مردود: خبر است براى « قول جماعة».

قوله: باتّفاقهم: يعنى باتّفاق ادباء.

قوله: على انّ منها: ضمير در « منها » به صفت مشبهه راجع است.

متن:

الرّابع‌

انّ منصوبه يجوز ان يتقدّم عليه نحو « زيد عمرا ضارب» و لا يجوز « زيد وجهه حسن».

ترجمه:

امر چهارم‌

منصوب اسم فاعل جايز است كه بر آن مقدم شود مانند: زيد عمرا ضارب (زيد زننده عمرو است).

شاهد در « عمرا » است كه مفعول براى « ضارب » بوده و بر آن مقدّم شده.

ولى در صفت مشبهه اين معنا جايز نيست فلذا نمى‌توان گفت « زيد وجهه حسن» (زيد نيكو است از جهت صورت).

شاهد در « وجهه » است كه منصوب به حسن بوده تا تشبيه بمفعول باشد و تقديمش بر « حسن » جايز نيست.

شرح:

قوله: انّ منصوبه: يعنى منصوب اسم فاعل.