الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٤ - مقاله ابو حيان و ذكر تأييد براى گفتار او

بيانيّون و ابن مالك در شرح باب مفعول معه از كتاب تسهيل و نيز ابن عصفور در شرح ايضاح آنرا ممنوع دانسته‌اند بلكه ابن عصفور اينقول را از اكثر ادباء نقل كرده است.

ولى در مقابل صفّار و جماعتى از اهل ادب آنرا تجويز نموده‌اند.

دليل قائلين دوّم دو آيه مى‌باشد:

١- آيه شريفه (٢٥) از سوره بقره:

و بشّر الّذين آمنوا ( بشارت بده آنان را كه ايمان آورده‌اند).

اين جمله بصيغه امر حاضر بوده و انشاء مى‌باشد و در عين حال معطوف است به آيه قبلى يعنى:

اعدّت للكافرين‌ ( آماده و مهيّا شده براى كافرين) كه خبر مى‌باشد.

٢- آيه شريفه (١٣) از سوره صفّ:

و بشّر المؤمنين‌ ( بشارت بده مؤمنين را).

اين جمله بصيغه امر حاضر بوده و انشاء مى‌باشد ولى در عين حال معطوف است به جمله قبلى يعنى: نصر من اللّه و فتح قريب‌ ( كمك و يارى است از جانب خدا و گشايشى نزديك مى‌باشد) كه خبر است.

مقاله ابو حيّان و ذكر تأييد براى گفتار او

ابو حيّان نحوى مى‌گويد:

مثال: جائنى زيد و من عمرو العاقلان (آمد مرا زيد و كيست عمرو كه او و زيد هردو عاقل مى‌باشند) را سيبويه اجازه داده با اينكه عطف جمله استفهاميّه « من عمرو» به جمله خبريّه « جائنى زيد» از قبيل عطف جمله انشائيّه بر خبريّه مى‌باشد.

البتّه مخفى نماند جواز اينمثال بعقيده سيبويه در صورتى است كه كلمه « العاقلان » خبر باشد براى مبتداء محذوف يعنى بگوئيم تقدير كلام چنين‌