الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٥ - شرح اعراب اسماء شرط و اسماء استفهام و امثال اينها

من اب لك (چه كسى پدر شما مى‌باشد؟).

پس مبتداء بوده و اسم نكره بعد از آنها خبر مى‌باشد از اينرو در مثال مذكور « من » مبتداء و « اب » خبر مى‌باشد.

و اگر بعد از آنها اسم مرفوع معرفه قرار گرفته باشد مثل:

من زيد (زيد كيست؟).

مى‌توان ادات مزبور را خبر مقدّم و اسم معرفه بعد را مبتداء مؤخّر دانست چنانچه عكس آن نيز جايز است يعنى بگوئيم ادات ياد شده در اينفرض مبتداء و اسم معرفه خبر مى‌باشد چنانچه بين حضرات در تركيب اينجمله اختلاف بوده برخى تركيب اوّل را گفته و بعضى به تركيب دوّم ملتزم شده‌اند.

تبصره‌

لازم بتذكّر است ايندو نوع يعنى اينكه بعد از ادات اسم مرفوع نكره و معرفه قرار گيرد در اسماء شرط واقع نمى‌شود زيرا اين ادات حتما بر سر افعال در مى‌آيند نه اسماء.

و بهر تقدير اگر بعد از آنها اسم مرفوع نكره و معرفه نيز واقع نباشد در صورتيكه پس از آنها فعل لازم قرار گرفته باشد مى‌بايد آنها را مبتداء و فعل مزبور را خبر قرار داد مانند:

من قام؟ چه كسى ايستاد.

و نظير:

من يقم اقم معه (هركس بايستد من نيز با او مى‌ايستم).

كه در مثال اوّل « قام » و در مثال دوّم « يقم اقم معه» خبر براى « من » مى‌باشند.

مصنّف گويد:

در مثال دوّم اصحّ اينست كه خبر تنها فعل شرط يعنى « يقم » بوده نه جواب كه « اقم معه» باشد.