الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣ - مناط افتراق عطف بيان و بدل

يعنى از: مرسلين تبعيّت و پيروى كنيد يعنى از كسيكه اجر و مزد درخواست نمى‌كند پيروى نمائيد.

شاهد در جمله‌ «اتّبعوامن لا يسئلكم اجرا» است كه بدل از «اتّبعواالمرسلين» مى‌باشد.

و نيز مانند: امدّكم بما تعلمون، امدّكم بانعام و بنين.

يعنى مدد و قوّت بخشيد بآنچه شما مى‌دانيد، مدد و قوّت بخشيد به چهارپايان و فرزندان.

شاهد در جمله‌ «امدّكمبانعام و بنين» است كه بدل از «امدّكمبما تعلمون» مى‌باشد.

و نيز مانند قول شاعر:

يعنى: بآن مرد مى‌گفتم كه كوچ كن و نزد ما توقّف مكن و اگر كوچ نمى‌كنى پس در نهان و آشكار مسلمان باش.

شاهد در جمله « لا تقيمنّ عندنا» است كه بدل از « ارحل » مى‌باشد.

شرح‌

قوله: اتّبعوا المرسلين‌ الخ: آيه‌هاى (٢٠) و (٢١) از سوره يس.

قوله: امدّكم بما تعلمون‌ الخ: آيه (١٣٢) و (١٣٣) از سوره شعراء.

متن:

الخامس‌

أنّه لا يكون فعلا تابعا لفعل، بخلاف البدل، نحو قوله تعالى‌ «ومن يفعل ذلك يلق أثاما يضاعف له العذاب».

ترجمه:

امر پنجم‌

امر پنجم از امور هشتگانه اينستكه عطف بيان فعلى كه تابع از فعل‌