إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥٨ - متعلق تكاليف چيست؟

قعود و غصب، چه چيز متعلّق تكليف وجوبى يا تحريمى هست و مكلّف به يا منهىّ عنه كدامست به عبارت واضح‌تر: خواست واقعى مولا به چه چيز متعلّق مى‌شود؟

جواب: متعلّق تكليف، همان واقعيّتى است كه در خارج از مكلّف، صادر مى‌شود به عبارت ديگر: همان حركات خارجيّه‌اى است كه نامش فرضا «صلات» هست و در باب محرّمات، همان چيزى است كه مبغوض مولا، مخالف با خواست او و اراده‌اش به ترك آن تعلّق گرفته. مثلا واقعيّت خارجيّه شرب خمر، مبغوض مولا و متعلّق تكليف مى‌باشد.

خلاصه: مطلوب و مبغوض مولا در باب تكاليف وجوبى و تحريمى، همان واقعيّتى است كه در خارج از مكلّف صادر مى‌شود.- در باب نواهى، امكان صدور دارد.

تذكّر: از بيان مذكور نتيجه مى‌گيريم كه: اوّلا ماهيّات «بما هى ماهيّات» و همچنين وجودات ذهنى مدخليّتى در تعلّق تكليف وجوبى يا تحريمى ندارد.- البتّه مصنّف به اين مسئله اشاره ننموده‌اند.

ثانيا: «اسامى» و «عناوين» هيچ‌گونه دخالتى در تعلّق تكاليف ندارند.

سؤال: مقصود از اسامى و عناوين چيست و فرق بين آن‌ها كدامست؟

جواب: الف: «اسامى» همان عناوين متأصّله هستند كه «اعتبار» در آن‌ها مدخليّتى ندارد. اگر مولا عبد خود را امر به «ضرب» نمود آن اسم، دخالتى در تعلّق تكليف ندارد بلكه واقع و حقيقت ضرب است كه مدخليّت دارد. يعنى: اسم بما هو اسم، نقشى ندارد حتّى در مثل قتل و ضرب كه به اصطلاح ايشان از واقعيّات و امور متأصّل هستند «اسامى» هيچ مدخليّتى در تعلّق تكاليف ندارند.

ب: «عناوين» همان چيزهائى است كه از فعل مكلّف انتزاع مى‌شود و اگر انتزاع‌