إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٩٣ - تحقيق و مختار مصنف در بحث تداخل

ماهيّت صلات، هم حرام باشد و هم واجب و همچنين ممكن نيست كه دو وجوب مستقل و دو حكم متماثل- در عرض هم- به يك حقيقت متعلّق شود- چگونه امكان دارد كه وضو، دو وجوب داشته باشد؟

خلاصه: همان‌طور كه اجتماع متضادين، مستحيل است، اجتماع متماثلين هم مستحيل مى‌باشد.

باتوجّه به مقدّمات مذكور، آن دو قضيّه شرطيّه را چگونه معنا كنيم؟

مفاد قضيّه اوّل- اذا نمت فتوضّأ- اين است كه به مجرّد تحقّق نوم، يك وجوب متعلّق به وضو حادث مى‌شود، فرض كنيد آن مكلّف هنوز وضو نگرفته- در دنبال نوم- بول و حدث از او صادر شد پس قضيّه دوّم- «اذا بلت فتوضأ»- متوجّه او گشت و معنايش اين است كه بعد از تحقّق بول، وجوب وضو حادث مى‌شود درحالى‌كه آن وجوب وضو قبلا بود يعنى ابتدا از آن مكلّف، نوم صادر شد و قبل از اينكه وضو بگيرد، بول تحقّق پيدا كرد [١].

در فرض مذكور نمى‌توان آن دو مقدّمه را رعايت نمود زيرا بعد از نوم، وجوب وضو حادث مى‌شود و همچنين بعد از بول هم يك وجوب وضوى ديگرى حادث مى‌شود [٢] و

[١]در مثال مذكور، شرط، متعدد است يعنى ابتدا نوم و سپس بول، محقّق شده لكن فرقى ندارد كه تعدد از جهت ماهيت باشد- مانند مثال مذكور- يا از نظر وجود، مثل اينكه چند مرتبه نوم تحقّق پيدا كند.

لازم به تذكر است كه مثلا در قضيه اذا نمت فتوضأ «كل نوم مؤثر فى حدوث وجوب الوضوء» يعنى اگر اول يك نوم تحقق پيدا كرد در حدوث وجوب تأثير مى‌كند چنانچه مجددا نوم، محقق شد آن‌هم در حدوث وجوب وضو تأثير مى‌كند.- در آن وجوبى تأثير مى‌كند كه قبلا نبوده ولى مى‌خواهد تحقق پيدا كند.

[٢]دو وجوب به طبيعت و ماهيت وضو متعلق مى‌شود.