كنايه از آنست، زيرا ميان عرب كمياب بوده «تا آنها را بيازمائيم بدان» و گفتند: مقصود اينست كه اگر پريان براه گمراهى ديرين خود پائيده بودند نعمت فراوان بدانها داده بوديم براى آزمايش و آنها را بسزاى كفر كيفر ميداديم «و هر كه از ذكر پروردگارش روگرداند» و از عبادت و پند و وحى او «در آوردش در عذابى سخت» و سراپاگير «و راستش مساجد از آن خدايند و نخوانيد و نپرستيد در آنها جز خدا ديگرى را».

گفتند: مقصود از مساجد همه روى زمين است، و گفتند خصوص مسجد الحرام است كه قبله مساجد است و هم مواضع سجده باعتبار اينكه غدقن است سجده براى جز خدا و همه مواضع سجده خاص حضرات او است كه هفت باشند.

«و راستش چون قيام كرد بنده خدا» يعنى پيغمبر كه براى تواضع او را عبد گفته چون در مقام حكايت از قول او است و اشاره دارد برمز قيام او «بدعوت بسوى او» و پرستش او «بسا كه همه پريان بر او فراهم شدند» و بر سر او ازدحام كردند و در شگفت ماندند از عبادت او و شنيدند قرائت او را يا اينكه همه آدمى و پرى جمع شدند تا دعوت او را نابود كنند.

گويم: تفسير اين آيات بوجه ديگر در ابواب معجزات پيغمبر ٦ و جز آنها گذشت.

اخبار باب‌

١- در دلائل طبرى بسندى كه بمعتب مولاى امام ششم ٧ رسيده آورده كه معتب گفت: من روز ترويه بيرون مدينه بودم و مردى نزد من آمد و نامه‌اى بمن داد كه مهرش تر بود و نامه از امام ششم ٧ بود كه در مكه بحج رفته بود، من نامه را باز كردم و خواندم و در آن نوشته بود كه فردا چنين و چنان كن و خواستم از آن مرد بپرسم چه زمانى نزد امام بودى كسى را نديدم، و چون آن حضرت برگشت از او پرسيدم فرمود: او يكى از شيعيان پرى ما بود كه مؤمن است و چون كار مهمى برايش پيش آيد آنها