عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٦٩ - حقيقت دين

به مطلب رسيد، گفت:

مرحوم حاج ملا هادى سبزوارى يك بيت دارد كه فشرده و عصاره علوم و معارف او است:

[... و نحن أقرب إليه من حبل الوريد][١] يعنى چه؟ چگونه خداى تعالى عزه‌الكريم نزديك‌تر از شاهرگ حياتى ماست؟

خودشناسى يعنى چه؟ يعنى پى بردن به آن رشته ارتباط و تقويت آن، نه آگاهى بر گوشت، پوست، رگ، پى، شش، كليه، كبد، معده و روده.

گروهى در پى اين رشته رفته و به تقويت آن پرداخته و از پيرايه‌ها و شعاير زائده و قيد و بندها رسته‌اند، ايشان عارفان حقيقت‌اند؛ اما اكثريت مردم در تيه ماده و غرقاب حيوانيت غريق‌اند، شيخ سعدى در همين معنا مى‌گويد:

شأن انبيا و رسولان فقط اين است كه خبر دهنده و پيغام‌آور و قاصدان خدا باشند، نه ايجاد كننده دين؛ زيرا دين با فطرت عجين شده است و قوانينى كه وضع يا تعديل و اصلاح كرده‌اند همه يا براى نظم معاش و اخلاق بوده كه هرج و مرج موجب پراكندگى خاطر و انصراف از توجه به آن چه بايد شود و يا عبادتى است كه طريق آشنايى با خود و خدا را به وسيله توجه وخلوص در كردار و اعمال خير نشان داده‌اند.

[١] -ق( ٥٠): ١٦.

[٢] -كليات سعدى: ٧٥٣( مواعظ).