عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٠٢ - نظر دوم توجه به اصل عمل

پيامبر بزرگ اسلام ٦ به معاذ فرمود:

إن المرء يسأل يوم القيامة عن جميع سعيه حتى كحل عينيه، وعن فتات الطينة بإصبعه‌[١].

در قيامت از همه چيز حتى سرمه چشم و ريختن گل ديوار [مردم‌] با دو انگشت سؤال مى‌شود.

اين است نظر اول و حصول اين نظر براى ناظر و مراقب جز از راه درايت و علم و آشنايى با حقيقت اعمال و دقت در وضع نفس و حيله‌ها و مكايد شيطان از راه ديگر ممكن نيست.

تا زمانى كه انسان، پروردگار خود و نفس و دشمن خطرناك هميشگى خود- شيطان- و آنچه موافق با هوى يا با خداست و امثال اين امور را كه در ميدان حيات از اهميت خاصى برخوردارند نشناسد، به چنين مراقبت و نظارتى نسبت به عمل نخواهد رسيد.

در اينجا توجه به اين نكته لازم است كه اگر خود انسان آراسته به نور علم براى كشف حقايق لازم از قبيل نفس، شيطان، هوى و اين كه آيا اين عمل موافق يا مخالف حق است نبود، بر او واجب است براى يافتن حقيقت، دست به دامن عالمى ربانى و راهنمايى الهى و صادقى فرزانه بزند، تا با استفاده از نور علم او، بتواند از سلطه خطرات و هجوم گناهان و خرابى اعمال جلوگيرى نمايد.

نظر دوم: توجه به اصل عمل‌

نظر به اصل عمل است كه توجه داشته باشد عمل را حتما براى خدا انجام دهد

[١] -تفسير ابن كثير: ٢/ ٥٧٩.