عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٠٣ - نظر دوم توجه به اصل عمل
و سيرت و صورت عمل را كامل بياورد و بداند همچنان كه خلق مطلع بر ظاهر عملند، خالق حكيم و خداى دانا هم مطلع به ظاهر عمل و هم آگاه به باطن عمل است، وچيزى در اين درياى مواج آفرينش از نظر آن جناب پنهان نيست.
چون عبد، آراسته به اين دو نظر شود، عمل براى او و مطابق با دستور او انجام مىگيرد و انسان با اين دو نظر در همه عمر از افتادن در خطر مصون خواهد ماند و هيچ عملى از اعمال او به هدر نرفته و در نزد حضرت حق بىمزد و اجر نخواهد ماند و از همه بالاتر با اين دو نظر هر انسانى از آلوده شدن به گناه و قرار گرفتن در دامن شيطان و افتادن در دام خطرناك هواى نفس در امان خواهد بود.
لازم است اين دو را با تمرين و رياضت و با كمك گرفتن از عنايت حق بدست آورد كه بدون توجه و مراقبت نسبت به هر فعل و هر عملى، براى انسان جز خسارت چيزى نخواهد ماند.
و به قول مغربى آن عارف بلند قدر:
|
سبو بشكن كه آبى نى سبويى |
زخود بگذر كه دريايى نه جويى |
|
|
ز خود او را طلب هرگز نكردى |
اگرچه سالها در جستجويى |
|
|
كه را مىبينى از خود مىنپرسى |
كه را گم كردهاى آخر نگويى |
|
|
كلاه فقر را بر سر نيابى |
مگر وقتى كه ترك سر بگويى |
|
|
كجا بر كوى او رفتن توانى |
كه طفلى در پى چوگان و گويى |
|
|
تو يك رو شو كه آيينه چو طومار |
سيهرو گردد آخر از دورويى |
|
جلال الدين مولوى كه مبين قسمتى از حقايق است مىگويد:
|
هركسى ز اندازه روشن دلى |
غيب را بيند به قدر صيقلى |
|
|
هركه صيقل بيش كرد او بيش ديد |
بيشتر آمد بر او صورت پديد |
|
|
گر تو گويى آن صفا فضل خداست |
نيز اين توفيق صيقل زآن عطاست |
|