عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٨٩ - قلب خزانه جواهر

قلب فرمانرواى بدن‌

اصل سوم‌: آن كه دل ملكى است مطاع و مهترى است با تبع و اعضا جمله تبع اويند و چون ملك را كار مستقيم باشد، رعيت و تبع را هم كار مستقيم باشد.

بيان آن است كه رسول خداى تعالى فرمود:

إن فى الجسد مضغة، إن صلحت صلح الجسد وإن فسدت فسد الجسد، ألا وهى القلب‌[١].

در جسد پاره گوشتى است كه اگر آن پاره گوشت اصلاح شود جسد هم اصلاح گردد و اگر در فساد باشد جسد هم فاسد است، بدانيد كه آن پاره گوشت قلب است.

و چون صلاح كلى در آن است، واجب باشد عنايت بدان مصروف داشتن.

قلب خزانه جواهر

اصل چهارم‌: آن كه دل خزانه هر جوهرى نفيس و معنى خطير و عزيز است؛ اول عقل است و بزرگ‌تر آن معرفت حق تعالى است كه سبب سعادت دو جهانى است؛ پس بصيرت كه بدان سبب به نزد خداى تعالى تقدم ووجاهت است. پس نيت خالص در طاعات كه ثواب ابد بدان متعلق است. پس انواع علم‌ها و حكمت‌ها كه شريف‌ترين خصال بنده است و ديگر اخلاق شريفه كه مردم بدان‌

[١] -طبقات الصوفية: ٧٠؛ مشرب الارواح: ١٣ و ٥٧ و ١٥٢ با كمى اختلاف؛ اين روايت در مصادر شيعه نيز موجود است: منية المريد: ٢٢٤، القسم الأول آدابه فى نفسه؛ بحار الأنوار: ٥٨/ ٢٣، باب ٤٢، حقيقة النفس.