عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٣ - آفت سوم استعجال

در حصول مقصود تعجيل مى‌نمايد و هنوز نه وقت آن باشد كه به مقصود رسد، پس يا نااميد شود و اجتهاد بگذارد و از آن منزلت محروم گردد، يا غلو كند در اجتهاد و تعب و از آن منقطع شود، پس ميان افراط و تفريط بماند و هر دو نتيجه استعجال‌اند.

روايت است كه رسول اكرم ٦ فرمود:

إن ديننا هذا متين، فأوغل فيه برفق، فإن المنبت لا أرضا قطع ولا ظهرا بقى‌[١].

دين ما محكم است به آهستگى و نرمى و مدارا در آن توان رفت كه آن كس كه چهارپاى بشتاب راند، نه راه ببرد و نه چهارپاى زنده بماند.

در مثل آمده: إن لم تستعجل تصل، اگر عجله نكنى برسى.

و شاعر مى‌گويد:

آهسته رو به برخى از خواسته‌هايش مى‌رسد، ولى آدم عجول دچار لغزش‌هاى گوناگون مى‌شود.

دوم‌ آن كه مرد عابد دعا مى‌كند و حاجتى مى‌خواهد به جد و اجتهاد و اجابت دعا را به تعجيل خواهد و نيابد، نااميد شود و محروم بماند از حاجت.

[١] -احياء العلوم: ٢/ ٢٣٩ و ٤/ ٧٩ با قدرى اختلاف. اين روايت در مصادر شيعه به اين صورت آمده است: عن أبى عبدالله ٧ قال: قال رسول الله ٦:« يا على إن هذا الدين متين فأوغل فيه برفق ولا تبغض إلى نفسك عبادة ربك، فان المنبت يعنى المفرط لا ظهرا أبقى ولا أرضا قطع، فاعمل عمل من يرجوا أن يموت هرما، واحذر حذر من يتخوف أن يموت غدا».

الكافى: ٢/ ٨٧، باب الاقتصاد فى العبادة، حديث ٦؛ وسائل الشيعة: ١/ ١١٠، باب ٦، حديث ٢٧٠ و...

[٢] -شرح نهج البلاغة، ابن ابى الحديد: ٢٠/ ١٦٤، اختلاف العلماء فى تفضيل بعض الشعراء.