عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٠٤ - عقل و فكر در روايات

ومطية المرء العقل، ولكل شى‌ء غاية وغاية العبادة العقل، ولكل قوم راع وراعى العابدين العقل، ولكل تاجر بضاعة وبضاعة المجتهدين العقل، ولكل خراب عمارة وعمارة الآخرة العقل، ولكل سفر فسطاط يلجئون إليه وفسطاط المسلمين العقل‌[١].

پيامبر ٦ فرمود: براى هر چيزى ابزار و ساز و برگى است، ابزار و ساز و برگ مؤمن عقل است و براى هر چيزى مركبى است و مركب مرد عقل است و براى هر چيزى نهايتى است و نهايت عبادت عقل است و براى هر قومى چوپانى است و چوپان عابدان عقل است و براى هر تاجرى مال‌التجاره‌اى است و مال التجاره كوشش كنندگان عقل است و براى هر خرابى آبادى است و آبادى آخرت عقل است و براى هر سفرى خيمه‌اى است كه مسافران به آن پناه مى‌برند و خيمه مسلمانان عقل است.

در توضيح عظمت عقل و بلندى مرتبه فكر و انديشه، وسعت روايات به اندازه‌اى است كه بزرگان دين، كتاب مستقلى تحت عنوان كتاب «عقل و جهل» دارند، شما مى‌توانيد تمام روايات اين مسئله را در جلد اول «بحار الأنوار» و «الكافى» ملاحظه كنيد.

در هر صورت عقل در عالم خلقت جايى بس بلند دارد و مى‌توان گفت كه عقل بر درخت آفرينش پر بهاترين ميوه است و حقيقتى است كه انسان بواسطه آن به درك حقايق موفق مى‌گردد و هم اوست كه علت برترى انسان بر اكثر موجودات است و هم اوست كه در مذهب شيعه در طول قرآن و سنت است و هم اوست كه اگر با قرآن و روايات و علوم مفيده تغذيه شود، به مقام والاى كمال مى‌رسد

[١] -مستدرك الوسائل: ١١/ ٢٠٦، باب فى وجوب طاعة العقل، حديث ١٢٧٥٠؛ بحار الأنوار: ١/ ٩٥، باب ١ حديث ٤٤.