عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٨٨ - گفتار علامه مجلسى رحمه الله درباره عقل

تاكنون ميليون‌ها مكتب و راه براى بشر به وجود آورده‌اند و روز به روز بر گمراهى اين موجود شريف افزوده‌اند.

مگر وحى چه مى‌گويد كه كثيرى از فرزندان آدم از آن روى‌گردان شده‌اند؟ وحى مى‌گويد: همان‌طورى كه در امور مادى احتياج به كمك داريد، در امور معنوى هم نيازمند كمك هستيد، مى‌گويد: بياييد عقل خود را در ارتباط با عقل مطلق عالم قرار دهيد، تا از سعادت دو دنيا بهره‌مند شويد!

آمدن كتب آسمانى، بعثت انبيا بزرگ الهى، امامت امامان همه و همه براى كمك دادن به عقل بشر بود؛ براى اين بود كه عقل اين موجود را به بلوغ واقعى خودش برسانند، فرار از وحى و دين خدا در حقيقت فرار از سعادت و خوشبختى است.

بدون ترديد اگر عقل جزئى با وحى ارتباط نگيرد، بسيارى از امور كه در راه سعادت انسان، پايه و ريشه‌اند براى انسان مجهول خواهد ماند، در آن صورت از انسان، توقع بزرگى و كرامت نمى‌توان داشت.

آنان كه با وحى سر وكار ندارند، پرده‌اى ضخيم از جهل به روى صورت زيباى عقل كشيده‌اند و او را از ديد وسيع محروم نموده و خود را آلت دست هوى و هوس و شياطين جنى و انسى كرده‌اند!

آنان كه با وحى ارتباط ندارند، نسبت به قسمتى از علل سعادت و شقاوت جاهل‌اند؛ در اين صورت با اين كه از عقل جزئى و علم بهره‌مندند، جاهل‌اند و حضرت صادق ٧ مى‌فرمايد: وعقله عن الجهل فقد دخل فى ديوان المنتبهين.

هركس عقلش را از جهل معالجه كند، جزء بيداران خواهد بود.

و معالجه عقل از جهل و به تعبير ديگر علاج ديد محدود عقل، فقط در ارتباط دادن او به وحى ميسر است و بس.