عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٨٥ - معناى مراقبت در كلام بزرگان

مراقبت بر اين كه خداى مهربان در همه حال ناظر وضع روحى بندگان و اعمال و اخلاق عباد است. مراقبت بر اجراى فرمان‌هاى سعادت‌بخش حق در همه جوانب حيات. مراقبت بر اين كه هواى نفس و شيطان‌هاى داخلى و خارجى انسان را از جاده الهى منحرف نكنند.

معناى مراقبت در كلام بزرگان‌

فيلسوف بزرگ، مرحوم علامه طباطبايى مى‌گويد:

يكى از اهم چيزهايى كه در راه سير و سلوك و در حكم ضرورتى از ضروريات آن است همانا امر مراقبه است.

سالك بايد از اولين قدم كه در راه مى‌گذارد تا آخرين قدم، خود را از مراقبه خالى ندارد و اين از لوازم ختميه سالك است. بايد دانست كه مراقبه داراى درجات و مراتبى است، سالك در مراحل اوليه يك نوع مراقبه‌اى دارد و در مراحل ديگر انواع ديگرى.

هرچه رو به كمال مى‌رود و طى منازل و مراحل كند، مراقبه او دقيق‌تر و عميق‌تر خواهد شد، به طورى كه آن درجات از مراقبه را اگر بر سالك مبتدى تحميل كنند از عهده آن برنيامده و يك باره بار سلوك را به زمين مى‌گذارد، يا سوخته و هلاك مى‌شود، ولى رفته رفته در اثر مراقبه در درجات اوليه و تقويت در سلوك مى‌تواند مراتب عاليه از مراقبه را در مراحل بعدى بجاى آورد و در اين حالات بسيارى از مباحات در منازل اوليه بر او حرام و ممنوع مى‌گردد.

در اثر مراقبه شديد و اهتمام به آن، آثار حب و عشق در ضمير سالك هويدا مى‌گردد؛ زيرا عشق به جمال و كمال على الاطلاق، فطرى بشر بوده و با نهاد او عجين شده و در ذات او به وديعت گذارده شده است، ليكن علاقه به كثرت و حب‌