عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٨٦ - گفتار علامه مجلسى رحمه الله درباره عقل
آرى، عقل آنها خدا است و خود آنها از عقل بىبهرهاند، ولى از ميان جانوران تنها انسان است كه رشد قواى دماغى او به حدى رسيده كه مىتواند تعقل و استدلال كند، [و هموست كه لياقت دارا شدن عقل را به او عطا كردند].
تا قبل از ظهور انسان دست قدرت هنوز مخلوقى از خاك به وجود نياورده بود كه مانند او داراى مغز متفكر و قابل انعطاف باشد، به همين جهت مىتوان تصور نمود كه روزى بارقهاى از عقل كل به وجود او دميد و او را اشرف مخلوقات ساخت و قدرتى نامحدود به او عطا كرد و او را با ابديت همقرين نمود[١].
آرى، عقل باعث امتياز آدمى بر بيشتر موجودات شد و اين عقل بود كه از قديمىترين ايام تا به امروز، آثار شگفتانگيز و برنامههايى حيرتآور به وجود آورد.
كتابها و كتابخانهها، هنرهاى گوناگون، سفره گسترده تمدن، كارخانجات عظيم، علوم گوناگون همه و همه از آثار عقل است.
عقل از بالاترين وسائط بين حق و خلق است و به خاطر اوست كه انسان منظور نظر خداست و لايق گرفتن فيض خاص از حضرت دوست.
گفتار علامه مجلسى رحمه الله درباره عقل
علامه مجلسى رحمه الله در ترجمه عقل و توضيح اين گوهر گرانبهاى خلقت چنين مىگويد:
[١]-« إذ قال ربك للملائكة إنى خالق بشرا من طين\* فإذا سويته ونفخت فيه من روحى فقعوا له ساجدين\* فسجد الملائكة كلهم أجمعون» ص( ٣٨): ٧١- ٧٣.
[ ياد كن] هنگامى را كه پروردگارت به فرشتگان گفت: همانا من بشرى از گل خواهم آفريد. پس زمانى كه اندامش را درست و نيكو نمودم و از روح خود در او دميدم، براى او سجده كنيد. پس فرشتگان همه با هم سجده كردند.