عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤٨٤ - طلب علم

[فيجب أن تكون نفس المؤمن على كل حال فى شكر أو عذر، على معنى إن قبل ففضل وإن رد فعدل‌]

واجب است انسان با توجه به دستورهاى الهى، به نفس حالتى بدهد كه در تمام احوال يا در شكر حق باشد، يا در عذرخواهى از محبوب، در محضر حضرت مولا به طور جدى و حقيقى بگويد كه آنچه عمل خوب از من سر زد به توفيق تو بود و من بر آن شكر مى‌كنم و آنچه تقصير از من صادر شد به درگاهت عذرخواه و تائبم؛ اى مولاى مهربان من! اگر اعمال نيكم را بپذيرى آن عين فضل تو است و اگر رد كنى عين عدل تو است!

ملا عبدالرزاق در ترجمه جملات بالا فرموده:

پس واجب است كه مؤمن در همه حال، يا شكر كند، يا عذر خواهد، مثل آن كه اگر فى‌الجمله توفيق عبادتى و عمل صالحى يافته باشد و عمل خيرى از او صادر شده باشد مثل تهجد يا گريه از خوف الهى، يا قضاى حاجت مؤمن، بايد شكر خدا را بگويد و به درگاهش عرضه بدارد: خدايا! به درگاه تو شكر كه به مدد و توفيق تو فى‌الجمله عمل خيرى از من صادر شده و اگر تقصيرى واقع شده باشد استغفار كند و عذر خواهد و بگويد:

خداوندا! من چگونه آنچه حق بندگى تو باشد توانم به جا آورد كه من بنده ضعيف توام و از ضعيف جز ضعيف و ناقص نيايد، به كرم خود اين عمل ناقص مرا