عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٧١ - حقيقت دين
اين آيت مشتمل بر چند منظور مىباشد:
منظور اول: در رد و قبول ديانت همه كس مختار است؛ زيرا از روى قهر و اجبار وصول به كمال بدون شك كمال نيست؛ زيرا مستند به عمل خود شخص نمىباشد؛ رويه اسلام هم نيز اين گونه بوده و تلقينات به اين كه اسلام به زور شمشير بر پيروان تحميل شده تبليغ مبلغين موظف مسيحى است كه ارتباطى هم به سياست استعمارگران دارد.
منظور دوم: ديانت، امرى است مانند غرائز فطرى، نه ساخته شده دست بشر و مصنوعى؛ زيرا خدا آن را در خميره انسان مخمر فرموده و نفخه رحمن و نفثه الهى مىباشد و هيچ بشرى عارى از آن نيست؛ از اينرو قابل گسيختن نمىباشد، آرى، بشر چگونه مىتواند از هويت اصلى خود صرفنظر كند!!
منظور سوم: در توجه به آن ارتباط نهادى كه حقيقت انسانيت و جهت امتياز اين نوع بر حيوان از آن ناشى است، بايد نيت صاف و پاك داشت، نيتى عارى از شرك و نفاق و دو رويى، وگرنه وصول مشكل است؛ زيرا خداوند هم داناست و هم شنوا.
در سوره مباركه روم به اين مطلب، تصريح شده است:
[فأقم وجهك للدين حنيفا فطرت الله التي فطر الناس عليها لا تبديل لخلق الله ذلك الدين القيم و لكن أكثر الناس لا يعلمون][١].
پس [با توجه به بىپايه بودن شرك] حقگرايانه و بدون انحراف با همه وجودت به سوى اين دين [توحيدى] روى آور، [پاىبند و استوار بر] سرشت خدا كه مردم را بر آن سرشته است باش براى آفرينش خدا هيچگونه تغيير و تبديلى نيست؛ اين است دين درست و استوار؛ ولى بيشتر مردم معرفت و دانش [به اين حقيقت اصيل] ندارند.
[١] -روم( ٣٠): ٣٠.