عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٧ - حدود و اقسام امل
جهنم[١].
بزرگوارى عباى من و بزرگى لباس من است، كسى كه به سبب يكى از اين دو با من به جدال برخيزد او را به دوزخ خواهم افكند.
كبريايى و عظمت از صفات خاص من است، ديگرى را نرسد كه با من شريك باشد هركس در اين امر با من منازعه كند او را به آتش جهنم مىبرم.
پس خصلتى كه معرفت آيات حق و فهم احكام او بر تو فوت كند و بغض و مقت او بار آرد و خزى دنيا و آخرت، عاقل را از آن غافل نبايد بود، تا آن را از خود دور كند بتوفيق الله تعالى.
اين است آنچه حاضر بود ما را از اين آفات چهارگانه و مرد عاقل را يكى تمام است نه همه.
اگر گويند آفتهاى اين خصلتها بدانستيم و اكنون حد و حقيقت آن بايد كه بدانيم، تا از آن خود را نگه توانيم داشت. بدان كه در اين هر يكى سخن بسيار است، در اينجا آنچه لابد است بگوييم.
حدود و اقسام امل
اما امل: بيشتر علماى ما چنين گفتهاند: طول امل، ارادت حيات و بقا است در زمان استقبال و كوتاهى امل ترك حكم است اندر آن و ترك حكم آن باشد كه آن را
[١] -كشف الخفاء: ٢/ ١٠٢؛ اين روايت در مصادر شيعه نيز موجود است: مجموعة ورام: ١/ ١٩٨، بيان ذم الكبر؛ ارشاد القلوب: ١/ ١٨٩، باب ٢٥؛ مستدرك الوسائل: ١٢/ ٣١، باب تحريم الكبر.