درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٧٩ - پرتوى از عالم مثال
سبب رشد و تحقق روان خواهد بود و ثواب و نعمت دايم و باقى نيز در اثر دوام ملكه فاضله است.
و هم چنين دوام عقوبت در اثر بقاء نيروى شيطانى و پليد هوى و هوس است و گر نه قطع نظر از اين دو نيرو و صرف عمل خارجى خير و همچنين عمل شر و گناه از نظر اينكه ثبات و بقاء ندارند تأثيرى در بقاء عقوبت و يا دوام نعمت و ثواب نخواهند داشت بالاخره عقوبت و نعمت در برابر دو نيروى ملكه و نيروى پليد شيطانى هوس خواهد بود زيرا با زوال نفس عمل خير و يا عمل گناه چگونه سبب اجراء عقوبت و يا پاداش نعمت بطور دايم در باره فاعل خواهد شد.
و بر حسب منطق آيه وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ خلود اهل بهشت و دوزخ در منازل ابدى خود در اثر نيروى ملكه ايمان و فضايل اخلاقى اهل ايمان است كه از شئون ذاتى روانى و غير قابل زوال است.
هم چنين خلود اهل دوزخ در دركات آن هميشگى خواهد بود از نظر اينكه نيروى هوى و هوس ذاتى و عناد صورت پليد روانى آنان بوده و ابدى و غير قابل زوال خواهد بود افراد بيگانه كه روح و روان آنان پليد و ظلمانى و اقتضاء ذاتى و اكتسابى آنان عقوبت و حرمان از رحمت كبريائى است گرچه در جهان تكليف از جمله موجوداتى بوده كه خير آنان غالب بوده از نظر اقتضاء كه در كمون آنان نهاده شده كه هر لحظه بر حسب فطرت خدا داده طريقه عبوديت و صلاح را برگزيند و از مكتب توحيد و قرآن كريمه پيروى نمايند ولى پس از پيمودن عالم تكليف و آزمايش در اثر پيروى از هوى و نيروى واهمه كه رئيس اعضاء و پيوست اوهام و خاطرات بىاساسى را القاء نمايد و با نيروى عاقله مبارزه مىنمايد و بالاخره سبب انحراف از طريقه فطرت خواهد شد اين گروه كه از مسير خود غفلت ميورزند در آستانه مرگ در آيند سيرت ظلمانى خود را خواهند مشاهده نمود و در نظام برزخ و قيامت؛ اين گروه شر محض خواهند بود.
(و الحمد للَّه زنة عرشه)