درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٨٤ - (شرح)
گريبانگير آنان خواهد شد اين كه در علم ازلى ساحت كبريائى آنها را محكوم بعقوبت هميشگى فرموده است.
امام پاسخ فرمود هرگز عمل و افعال اختيارى كه محدود و حركاتى بيش نيست سبب عقوبت ابدى و شقاوت ذاتى نخواهد شد زيرا فعل و حركات اختيارى از جمله عرض است بلكه ضعيفتر است از عرض و چگونه عرض و كثرت و تعدد عرض و افعال اختيارى صالحه و وظايف دينى سبب مىشود كه انسانى عاقل جوهر نورانى از جمله فرشتگان قرار گيرد در صف قدسيان معرفى شود و يا به مجرد صدور افعال اختيارى گناهان چندى از جمله بدكاران و در صف شياطين و بيگانگان درآيد از اين رو عمل اختيارى سبب و علت تام براى سعادت و يا كسب شقاوت نخواهد بود.
بلكه منشأ و سبب اصلى تحقق سعادت بر اساس فضل و لطف حق تعالى است با اينكه در ازل هر يك از افراد بشر را كه بعلم ازلى خود احاطه داشته كه هر چه را اقتضاء ذاتى و بر حسب عمل و خلق هر چه را كه خود هر فردى از بشر آن را خواستار آنست و مسألت مينمايد در دوره زندگى اختيارى حق تعالى همان را براى او مقرر فرموده است و دسترس او خواهد نهاد.
از جمله فضل حق تعالى باينكه در مقام معرفت حق تعالى و صفات كبريائى او برآيد و هم چنين آنان را كه صالح و شايسته بدان توفيق ميدهد كه در مقام اطاعت و انقياد برآيند و وظايف دينى خود را انجام دهند.
خلاصه سؤال سائل آنست كه باهل معصيت و بيگانگان چگونه بشقاوت دچار شده و تيره بختى گريبانگير آنان خواهد شد بطورى كه حق تعالى در باره آنان حكم صادر فرمايد كه بعقوبت ابدى محكوم گردند در اثر ارتكاب افعال قبيح و گناهان محدود و معدود و براى اين اعمال معدود بطور ابد و دائم محكوم بعقوبت و شقاوت شوند.