درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٨٥ - (شرح)
خلاصه پاسخ امام عليه السّلام آنست كه منشأ و سبب اصلى شقاوت اشقياء و تيره بختان و بيگانگان نفس اعمال و حركات جوارحى محدود و معدود آنان نخواهد بود بلكه سبب حكم و محكوميت بيگانگان از جانب حق تعالى هرگز افعال اختيارى كه عرض و معدود و تدريجى است نخواهد بود.
زيرا افعال اختيارى گناهان همه وسيله آمادگى و معدات و علائم و نشانههاى شقاوت و تيره بختى است زيرا عمل جوارحى صلاحيت آن را ندارد كه شخص فاعل مختار براى ارتكاب گناهان چندى در دوره زندگى سبب شقاوت ابدى او گردد و محكوم بعقوبت هميشگى شود بلكه سبب اصلى آنست كه اعمال اختيارى قبيح و گناهان سبب مىشود كه قلب و روح انسانى به ملكه فاسد و رذيله خلقى دچار گردد يعنى در اثر ارتكاب گناهان و اصرار بآن حالت تمرّد و بىبندبارى در روان انسانى پديد مىآيد و هر لحظه بخاطر و ارتكاب بگناه و هر گناه كه پيش مىآيد در مقام تمرد و گناه برآيد و بآن عمل قبيح و گناه اقدام نمايد.
بالاخره از التزام باعمال قبيح و گناهان حالت تيرهگى و تمرد و خودخواهى در روان انسانى پديد مىآيد و در اثر كثرت و اصرار به گناهان سعادت و تيره بختى و تمرد و خودخواهى در روان پليد انسانى صورت ميگيرد كه از خلق رذيله و تمرد كه حالت پليدى و استكبار معرفى مىشود فقط سبب شقاوت و تيره بختى انسانى خواهد شد و از اصرار بگناهان گرچه معدود باشد ولى از التزام قلبى بىبندبارى و هتك ساحت حق تعالى كه هر چه پيش آيد از گناهان بآن اقدام نمايد در حقيقت روح او آماده است كه هر لحظه در مقام مبارزه با حق تعالى برآيد و هر چه او امر فرمايد تخلف نمايد وقت هر عمل واجب كه برسد در مقام تمرد برآيد و هر معصيت كه پيش بيايد از نظر هوى و خودخواهى بآن اقدام نمايد.