درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٠١ - وجود مثالى و تمثل

اصولا صحيح نيست چه ديگران بفهمند و يا نفهمند چه اعتراض بنمايند و يا اعتراض ننمايند و ساحت ربوبى منزه از آنست كه فعل صادر از او شرّ باشد زيرا شر امر عدمى است و صادر از مقام كبريائى جز وجود و بهره هستى نخواهد بود و چنانچه ضرر و شر از فعل صادر تحقق پذيرد از شئون فعل وجودى است و فعل صادر از مقام ربوبى وجود كه خير محض است.

با توجه باينكه چنانچه از فعل صادر، حق تعالى غرض در نظر داشته باشد كثرت و تركيب ذات و انفعال لازم مى‌آيد زيرا در اثر حصول غرض از فعل صادر آن نفع و اثر زائد بر ذات كبريائى بوده تركيب و نقص لازم خواهد آمد.

برهان اينكه ساحت قدس ربوبى مورد سؤال قرار نخواهد گرفت.

١- ساحت كبريائى موجود حقيقى بسيط و تام فوق تمام و منزه از نقص و امكان است.

٢- غرض فاعل از فعل رسيدن بأثر و فايده آن عمل اختيارى است كه نقص و حاجت خود را رفع نمايد و فضيلت كسب نمايد.

٣- غرض و فايده فعل اختيارى از شخص فاعل شريفتر است از نظر اينكه مقصد فاعل مختار بوده است و اثر و فايده نيز اشرف از فعل و فاعل خواهد بود.

٤- غرض و فايده هر فعل اختيارى زايد بر فاعل مختار بوده و در مورد فعل ساحت ربوبى سبب كثرت و انفعال است و كثرت فعل و اثر نيز شاهد بر تركيب ذات و فقر و حاجت و امكان است.

٥- فعل صادر از حريم كبريائى همانا خلق و آفرينش و فيض وجود است و از حريم كبريائى منبعث مى‌شود و فيض وجود خير محض است و شرى كه بر نقص موجودات مترتب مى‌شود از نظر قصور ماهيت است كه وجود آميخته بعدم و به شر و فساد مى‌شود و گر نه وجود و فيض هستى بخودى خود خير است و در آن شر و فساد نخواهد بود با توجه باين دلايل مفاد آيه كريمه‌ لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ‌ استفاده مى‌شود