درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٣ - شرح
و ظهورات و آثار آنها نيز صالح و شايسته خواهد بود و در عالم برزخ و قيامت سيرت آنها بصورت نعمتها و قرب بساحت ربوبى خواهد در آمد در عالم برزخ نخستين مرتبه شهود است بطور وجود مثالى ناقص بوده كه قائم بروح و آفريده آنست زيرا وجود مثالى عبارت از ظهور و شهود سيرت عقيده و عمل نور ايمان است كه روح مؤمن واجد آن حقايق روحى و روانى است.
و از جمله آثار آن ظهور وجود مثالى در صحنه خارجى است كه با نيروى بينائى و شنوائى باطنى روح همان صحنهاى را كه خود ايجاد نموده و به نيروى غيبى آفريده است مشاهده مينمايد بر حسب كريمه يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً آنچه در درون روح انباشته شده همه آنها باستناد نيروى غيبى حاضر و مورد شهود روح قرار خواهد گرفت و هرگز در آن صورتها خلل رخ نخواهد داد از نظر اينكه از كمون روح سرچشمه گرفته و به نيروى غيبى نيز تثبيت و احضار خواهد شد و مانند خاطرات و صورتهاى ذهنى عالم دنيا نخواهد بود كه بر پايهاى استوار نباشد و بمجرد شنيدن و يا ديدن حادثهاى صورت ذهنى محو و نابود گردد.
از اين رو نيز صورتهاى وجودات مثالى عالم برزخ بر اساس صحيح خواهد بود كه از روح سرچشمه گرفته باشد و ذات و جوهر وجودى روح باشد و بطور گزاف مانند خاطرات روحى و ذهنى در حال زندگى دنيوى پيوسته رخ ميدهد و بطور خاطرات بىپايه صورت عرش و كرسى و يا امور ديگر را در روان خود ميافريند ولى خاطراتى است كه بر پايهاى استوار نخواهد بود و از آن تعبير باوهام و خيالات خواهد شد ولى وجودات مثالى عالم برزخ بر اساس صحيح و از كمون و جوهر وجودى روح سرچشمه خواهد گرفت و اختصاص بعقيده درونى و اعمال ارادى كه هر دو منبعث از ذات و روح انسان سرچشمه گرفته است دارد.
بدين جهت همه خاطرات و صورتهاى خارجى و وجودات مثالى مخلوق و آفريده روح بوده و ظهور كمون آن خواهد بود و بر اساس اختيار نيز نخواهد