ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٨٣

بينديشد و بداند كه لذات آن فانى است و آميخته به آلام بسيار است و نظر كند در عواقب سعادتمندان و بدبختان. از مجلسى (ره)-

«حلالها حساب»

حمل بر تأكيد و مبالغه شود و ظاهرش اين است كه بنده را به كسب حلال و صرف در راه حلال محاسبه كنند و با برخى اخبار چنانچه در كتاب اطعمه و اشربه بيايد مخالفت دارد، حلبى از امام صادق (ع) روايت كند كه مؤمن بر سه چيز حساب ندارد:

خوراكى كه بخورد و جامه‌اى كه بپوشد و زوجه خوبى كه به او كمك كند و او را پارسا دارد و از ابى حمزه از آن حضرت روايت است كه خدا اكرم و اجل از آن است كه به شماها خوراكى دهد و آن را براى شما روا دارد و سپس از شماها بازخواستِ آن را كند ولى از شماها بازپرسى كند كه در باره محمد و آل محمد (ص) چه عقيده داريد.

و بعد از ذكر اخبار مختلفه در اين باره گويد:

من گويم، ممكن است جمع ميان اين اخبار به حمل عدم حساب بر مؤمنان و اخبار حساب بر ديگران و ظاهر بيشتر اخبار همين است يا حمل دسته اول بر آنچه در امور ضروريه صرف شود چون خوراك و پوشاك و مسكن و نكاح، و حمل دسته ديگر بر آنچه بيش از ضرورت باشد چون جمع مال بيش از اندازه حاجت و صرفش در غير مورد ضرورت و در آنچه در شرع نيكو نيايد چنانچه برخى اخبار بدان اشارت دارد و ممكن است اخبار حساب را بر تقيه حمل كرد و بهتر اين است كه بطور كلى معتقد به حساب بود و تفصيل آن را به سكوت گذرانيد كه به طور دقيق دانسته نشده است. از مجلسى (ره)- ظاهر اين است كه مقصود از «بِر» در اينجا احسان به ديگران است و بسا كه به هر كار خيرى اطلاق شود و مقصود از «بغي» ستم و دست درازى به ديگران است و گاهى هم به زنا اطلاق شود و ظاهر همان معنى اول است و در اينجا ممكن است مقصود شورش بر امام (ع) باشد