ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٧٤

و مشكل است كه گفته شود توبه هم از او ساقط است مگر اينكه عفو او از راه فضل باشد نه استحقاق چنانچه خبر بدان اشاره دارد- پايان نقل از مجلسى (ره).

من گويم، مورد سؤال حد رجم است كه با اجراء آن براى گنهكار وجودى نماند كه توبه كند و توبه قبل از اعدام هم قطعى است زيرا اگر خود اعتراف كرده كه مسلم است توبه كار شده و اگر محكمه شرع حكم اعدامِ او را صادر كرده است براى اقامه بيّنه بناچار تا اجراء حد پشيمان و تائب است. از مجلسى (ره)- «ليهتم» يعنى هم و اندوه فراوان به او رسد، در قاموس گفته است كه" هم" به معنى حزن و اندوه است و در برخى نسخ «ليهم» به صيغه مجهول آمده است. از مجلسى (ره)- و اين غلبه كفار براى آن است كه به مخالفت خداوند نقض عهد مى‌كنند براى اظهار تسلط و خدا خلاف مقصود آنها را پيش مى‌آورد چنانچه منع زكاة كنند براى ثروت با اين كه پرداخت زكاة سبب نمو اموال آنها است و خدا به واسطه منع زكاة بركت را از آنها بردارد و آنها را نيازمند سازد و اينكه گفته‌اند مقصود حاجت فقراء است بعيد است و احتمال معنى اعم مى‌رود (يعنى دريغ زكاة سبب حاجتمندى عموم مى‌شود).

و شيخ صدوق (ره) در كتاب معانى الاخبار خود روايت مفصلى در شرح هر قسمتى از گناهان نقل كرده است (براى هر كدام اقسامى از گناه در آن ذكر شده است). از مجلسى (ره)- «أ رأيت» يعنى به من خبر دهيد و پاسخ امام دو احتمال دارد:

١- چنانچه استغفار پيغمبر براى ريختن گناه نبوده بلكه براى بالا رفتنِ درجه او بوده است، همچنين گرفتارى و مصيبت آنان براى كفاره گناه‌