راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩٥ - باب دوم در آداب مسافر از اوّل حركت تا بازگشت و آن يازده چيز است

شايسته است كه براى خانواده و بستگانش ارمغانى از خوردنيها يا چيز ديگرى به قدر امكانش بياورد، زيرا اين سنّت است و روايت شده است كه «اگر مسافر چيزى نيافت، بايد سنگى را در خرجينش بگذارد.»«١١١»

گويا اين سخن مبالغه‌اى است در واداشتن بر اين كار نيك، زيرا چشمها به طرف مسافرى كه تازه از راه مى‌رسد دوخته شده و دلها به ره آورد او شاد مى‌شود. از اين رو مستحبّ مؤكّد است كه حتما آنها را خوشنود سازد و با ره آورد براى ايشان، توجّه قلبى خود را به آنان و يادشان در مدّت سفر ابراز دارد.

مى‌گويم: در كتاب من لا يحضره الفقيه از جابر بن عبد الله انصارى نقل كرده، مى‌گويد: «رسول خدا صلى الله عليه و آله نهى فرمود كه كسى پس از مدتى غيبت شبانه بر خانواده خود وارد شود مگر اين كه قبلا ورودش را به اطّلاع ايشان برساند.»«١١٢»

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «مسافرت نوعى از عذاب است بنا بر اين هر گاه كسى از شما سفرش به پايان رسيد بايد هر چه زودتر به نزد خانواده برگردد.»«١١٣»

امام صادق عليه السّلام فرمود: «سفر در چندين منزل زاد و توشه را تمام مى‌كند و مسافر را بد اخلاق مى‌گرداند و لباسها را مندرس مى‌كند، و سفر كامل هيجده منزل است.»«١١٤»

از آن حضرت است كه فرمود: «از جوانمردى دور است كه مرد آنچه را بد و خوب در سفر ديده است، نقل كند.»«١١٥»

در كافى از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: «رابطه بين برادران در وطن به ديد و بازديد است و در سفر به نامه‌نگارى.»«١١٦»

از آن حضرت است كه فرمود: «پاسخ نامه مثل جواب سلام واجب است، و آن كسى كه آغازگر سلام است نزد خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله شايسته‌تر است.»«١١٧»

فصل‌

غزّالى گويد: اين بود بخشى از آداب ظاهرى سفر و امّا آداب باطنى، در باب اوّل اين‌