راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٧ - كتاب اخلاق امامان و آداب شيعه

به موسى بن عمران عليه السّلام در صولتش نظر كند، بايد به على بن ابى طالب عليه السّلام نظر كند»«٥٨» بيهقى روايت كرده و سند آن را به رسول خدا صلى الله عليه و آله رسانده است كه آن حضرت فرمود: «هر كه خواست به آدم عليه السّلام در علمش و به نوح عليه السّلام در تقوايش و به ابراهيم عليه السّلام در حلمش و به موسى عليه السّلام در هيبتش و به عيسى عليه السّلام در عبادتش بنگرد بايد به علىّ بن ابى طالب عليه السّلام نظر كند».«٥٩»

فصل‌

صاحب كشف الغمه«٦٠» مى‌گويد: اما شجاعت امير المؤمنين عليه السّلام و جرأت و برخورد با همگنان و توانايى و پايدارى‌اش- آن جا كه قدمها مى‌لرزيد- و استقامت زيادش هنگامى كه مغز سرها پراكنده مى‌شد و هيبت و سطوتش در حالى كه قلب دليران مى‌تپيد و پا بر جايى او در جايى كه پاى قهرمانان مى‌لرزيد و دلاورى‌اش در وقتى كه دلها از سينه‌ها جدا مى‌شد و شجاعتش موقعى كه آسياى جنگ مى‌گرديد و خونها فوران مى‌كرد و سر نيزه‌ها برمى‌آمد و فرو مى‌رفت و حماسه آن حضرت در حالى كه مرگ دندانهايش را باز كرده بود، و جانبازى‌اش در آن هنگام كه ترسوها به عقب برگشته [از ميدان جنگ فرار مى‌كردند] و غبار غم زدودن او از چهره رسول خدا صلى الله عليه و آله در حالى كه بعضى از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله پا به فرار نهاده بودند و او جان عزيزش را به اميد اجر و پاداشى كه خدا مهيّا كرده بود، نثار مى‌كرد، و اين امرى است مشهور و حالتى است ظاهر و هويدا، زنده و مرده آن را مى‌دانند و اخبار و شروح احوال متضمّن آن است، دور و نزديك در اطّلاع از آن همسانند، دوست و دشمن در اقرار به آن اتّفاق نظر دارند، بيگانه و خويش به هنگام نقل، آن را باور دارند، يكه تاز و شير مرد اسلام و بنيانگذار و قوام بخش ركن ايمان، اداره كننده امور و هموار كننده دشواريها، پراكنده كننده جمعيّت كافران و درو كننده ساقه‌هاى اجتماعشان به وسيله ذو الفقار و آواره كننده ايشان از ديارشان به دشتها و بيابانها. آن كه پرندگان و درندگان را در روز نبرد و پيكار، ضيافت مى‌كرد. شمشير برّان خدا و نايب حق تعالى در عدالت گسترى، نشانه واضح و دليل روشن و برهان كوبنده خدا و رحمت جامع، نعمت گسترده و كيفر باز دارنده او، كسى كه‌