نمى‌باشد، زيرا فرموده است بر كسى كه در اين قبيل جاها حاضر باشد لعنت خدا نازل مى‌شود، و مشاهده منكر در جايى كه نيازى به رفتن وى نبوده، با اين بهانه كه قدرت جلوگيرى نداشته جايز نيست، از اين رو جمعى از گذشتگان گوشه گيرى را برگزيدند به آن دليل كه منكر را در بازارها و جشنها و انجمن‌ها مى‌ديدند در حالى كه نمى‌توانستند جلوگيرى كنند و اين امر خود دورى از مردم را مى‌طلبيد.

ابن مسعود مى‌گويد: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نكرده مگر آن كه يارانى داشته است، آن پيامبر تا وقتى كه خدا مى‌خواست بين ايشان مى‌ماند و در ميان آنها به كتاب خدا و فرمان او عمل مى‌كرد، تا خداوند پيامبرش را از دنيا مى‌برد، آن ياران به كتاب خدا و فرمان او و سنّت پيامبرش عمل مى‌كردند و چون آنان منقرض مى‌شدند، پس از آنها گروهى بالاى منبرها مى‌رفتند آنچه مى‌دانستند مى‌گفتند و آنچه را بد مى‌دانستند خود عمل مى‌كردند، پس هر گاه چنان زمانى را درك كرديد، بر هر مؤمنى لازم است كه با دستش جهاد و مبارزه كند، اگر نتوانست با زبانش و اگر با زبان هم نتوانست پس به قلبش (ناراحت شود) اسلام چيزى جز اين نيست.»«٢٩»

ابن مسعود گويد: مردم روستايى مرتكب گناه مى‌شدند و چهار نفر بودند كه نهى از منكر مى‌كردند يكى از آنها به پا خاست و گفت: شما چنين و چنان مى‌كنيد و شروع كرد به نهى از منكر و بازگو كردن عمل زشتى كه مرتكب مى‌شدند و آنها جواب ردّ مى‌دادند و از كارهاى خود دست برنمى‌داشتند، در نتيجه يكديگر را دشنام دادند و او به مبارزه با آنها برخاست و آنها بر او غالب شدند. پس كناره‌گيرى كرد و گفت: خدايا! من آنها را نهى از منكر كردم اطاعت نكردند، دشنام دادم، آنها هم مرا دشنام دادند با آنها جنگيدم بر من غالب شدند، آنگاه به راه خود رفت، سپس ديگرى قيام كرد و آنها را نهى از منكر نمود، اطاعت نكردند، پس به آنها دشنام داد، آنها نيز او را دشنام دادند، در نتيجه گوشه‌گيرى كرد و گفت: خدايا! من آنها را نهى از منكر كردم، اطاعت نكردند و دشنام دادم، آنها نيز مرا دشنام دادند و اگر با ايشان مى‌جنگيدم بر من غالب مى‌شدند، آنگاه سوّمين نفر قيام كرد و آنها را نهى از منكر نمود و آنها اطاعت نكردند و او از ايشان كناره گرفت و گفت: پروردگارا! من آنها را نهى از منكر كردم ولى آنها از من اطاعت نكردند و اگر دشنام مى‌دادم، آنها نيز به من دشنام مى‌دادند و اگر مبارزه مى‌كردم بر من غالب‌

«٢٩» نظير اين حديث را مسلم در صحيح ، ج ١، ص ٥١ نقل كرده است .