مأمون پس از شنيدن اين مطالب گفت: آفرين اى ابا جعفر! خداوند به تو احسان فرمايد. اكنون اگر صلاح مى‌دانيد شما نيز از يحيى سؤالى بكنيد چنان كه او سؤال كرد.

امام عليه السّلام فرمود: بگو ببينم اين چگونه زنى است كه نگاه مردى به او در اوّل روز حرام بوده است امّا چون روز بالا آمد حلال شد ولى به هنگام ظهر باز حرام شد اما وقت عصر حلال شد، همينكه خورشيد غروب كرد، حرام شد و چون وقت عشا فرا رسيد حلال شد ولى نيمه شب باز حرام شد و چون فجر طلوع كرد به آن مرد حلال شد؟ و علت اين حلال و يا حرام شدن‌ها را بيان كن. يحيى بن اكثم گفت: به خدا قسم پاسخ اين سؤال را نمى‌دانم و دليلى را در آن باره نمى‌شناسم، اگر صلاح مى‌دانيد ما را به فيض برسانيد. امام عليه السّلام فرمود:

اين زن كنيز مردى بوده است، اول روز مرد بيگانه‌اى به او نگاه كرد كه نگاهش حرام بود و چون روز بالا آمد، مرد بيگانه، آن زن را از مولايش خريد پس بر او حلال شد. اما وقت ظهر او را آزاد كرد پس او حرام شد ولى موقع عصر با او ازدواج كرد. در نتيجه به او حلال شد امّا هنگام غروب او را ظهار كرد، پس بر او حرام شد و چون وقت نماز عشاء فرا رسيد، كفّاره ظهار را داد، در نتيجه به او حلال گشت و به هنگام نيمه شب چون او را طلاق داد، بر او حرام شد و چون وقت طلوع فجر فرا رسيد با او رجوع كرد، پس بر او حلال شد. راوى مى‌گويد: آنگاه مأمون رو به حاضران از خويشانش كرد و گفت: آيا در ميان شما كسى هست كه به اين مسأله چنين پاسخى دهد و شرح لازم و كافى را در پيرامون سؤال قبلى بيان كند؟ همگى گفتند: نه به خدا سوگند كه امير المؤمنين داناتر است و هر چه مى‌فرمايد حق است! پس به ايشان گفت: واى بر شما، اهل اين خانواده از ميان همه خلق به چنين فضيلتى ممتازند. براستى كه خردسالى مانع كمال ايشان نمى‌شود، مگر نمى‌دانيد كه رسول خدا صلّى الله عليه و آله دعوت خود را از امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام آغاز كرد و آن حضرت در ده سالگى اسلام را پذيرفت و پيامبر صلّى الله عليه و آله حكم به اسلام وى كرد و كس ديگر را در سنّ او دعوت نفرمود و حسن و حسين كمتر از شش سال داشتند كه طرف بيعت پيامبر صلّى الله عليه و آله قرار گرفتند در حالى كه آن حضرت با هيچ كودك ديگرى بيعت نكرد. مگر نمى‌دانيد كه هم اكنون خداوند به اين قوم چه ويژگى را داده است: اينان ذريّه‌اى هستند كه آنچه بر نخستين فردشان جريان داشت براى آخرين‌