راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٥ - فايده پنجم

و امّا بريدن طمع خويش از مردم نيز فايده زيادى دارد، زيرا هر كه به جلوه و زينت دنيا بنگرد، حرصش بجنبد و با نيروى حرص ديگ طمعش به جوش آيد در حالى كه از بيشتر چيزهايى كه به آنها طمع بسته است جز نااميدى نصيبش نشود، و در نتيجه اذيّت شود و هر گاه عزلت گزيند چيزى را مشاهده نمى‌كند و طمع نمى‌بندد، از اين رو خداى تعالى مى‌فرمايد: لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى‌ ما مَتَّعْنا به أَزْواجاً مِنْهُمْ«٢٣».

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «به كسانى نگاه كنيد كه پايين‌تر از شما هستند نه به كسانى كه بالاتر از شمايند، زيرا اين بينش سزاوارتر است تا نعمت خدا را بر خود ناچيز نشماريد.»«٢٤»

عون بن عبد الله گويد: من مدتها با توانگران همنشينى مى‌كردم و همواره افسرده بودم، چون جامه‌اى بهتر از جامه خود مى‌ديدم و مركبى برتر از مركب خودم مشاهده مى‌كردم. پس با مستمندان همنشين شدم و آسوده گشتم.

آورده‌اند كه مزنى از در مسجد فسطاط بيرون شد، ابن عبد الحكم با خدم و حشم مى‌آمد. مزنى از ديدن حال او و هيأت زيبايش مات و مبهوت شد و اين آيه را تلاوت كرد: وَ جَعَلْنا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَ تَصْبِرُونَ«٢٥» سپس گفت: آرى، صبر مى‌كنم و راضيم، در حالى كه مستمند و تنگدست بود اما كسى كه در خانه‌اش بماند، به چنين فتنه‌اى دچار نمى‌شود، زيرا كسى كه زينت دنيا را ببيند، يا دين و يقينش نيرومند است، پس تحمل مى‌كند و ناگزير شربت تلخ صبر را اندك اندك مى‌نوشد- در حالى كه نوشيدن تلختر از صبر است- يا آن كه ميلش برانگيخته مى‌شود و به فكر طلب دنيا مى‌افتد و به هلاكت ابدى دچار مى‌شود اما اكثر اوقات به آنچه بدان طمع بسته است در دنيا نمى‌رسد، زيرا چنين نيست كه هر كه طالب دنيا باشد، دستيابى به آن برايش ميسّر گردد، در آخرت به دليل برگزيدن متاع دنيا بر ياد خداى تعالى و تقرّب به درگاه او، در هلاكت است. از اين رو ابن اعرابى مى‌گويد: