راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٥ - باب اول در نقل نظرات و اقوال مختلف و بيان دلايل دو گروه در اين باره
تخصيص دارد، بنا بر اين اين گفته وارد است كه: «دورى از احمق باعث نزديكى به خداست، زيرا حماقت تا هنگام مرگ، پايدار است و اميدى به درمان آن نيست.»
طرفداران معاشرت به اين روايت استناد كردهاند: مردى به كوهستان رفت تا در آن جا به عبادت مشغول شود. او را خدمت رسول خدا صلّى الله عليه و آله آوردند پيامبر صلّى الله عليه و آله فرمود: «اين كار را نه تو انجام بده و نه ديگرى، زيرا بردبارى هر يك از شما در برخى از ميدانهاى جنگ مسلمين بهتر از چهل سال عبادت است.»«١٦» ظاهرا اين مطلب از اين رو بيان شده كه در ابتداى اسلام بعضيها به علت عزلت گزينى جهاد را با همه شدت وجوبى كه داشت ترك مىگفتند دليل اين امر روايتى است كه به اين شرح از ابو هريره رسيده است: ما در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله به ميدان جنگ مىرفتيم به درّهاى رسيديم كه در آن چشمه كوچكى با آب گوارا جريان داشت. يكى از ميان جمع گفت: چه خوب است كه من در اين درّه از مردم كناره بگيرم و البته تا به رسول خدا صلى الله عليه و آله نگويم، اين كار را نمىكنم پس مطلب را خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله عرض كرد. آن حضرت فرمود: «اين كار را نكن زيرا بودن هر يك از شما در راه خدا بهتر از شصت سال نمازى است كه در ميان خانواده به جاى آوريد، مگر شما دوست نداريد كه خداوند شما را بيامرزد و وارد بهشت شويد؟ پس در راه خدا بجنگيد زيرا كسى كه در راه خدا به قدر فاصله دوبار دوشيدن شتر بجنگد خداوند او را وارد بهشت كند.»«١٧»
همچنين براى رجحان معاشرت به روايت معاذ بن جبل استدلال كردهاند كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «همانا شيطان گرگ آدمى است و همانند گرگ گوسفندان كناره گيران و گوشهنشينان و فراريان را مىگيرد. زنهار از درّهها [و عزلت گزيدن در آن مكانها] و بر شما باد پيوستن به عموم مردم و جماعت و مساجد!»«١٨». البته مقصود اين روايت تنها كسى است كه پيش از علم كامل عزلت مىگزيند و در آينده خواهيم گفت كه اين عمل جز در موارد ضرورى، نهى شده است.
«١٦» اين حديث را طيالسى در مسند خود، ص ١٦٨ از قول عسعس بن سلامه نقل كرده است .
«١٧» اين حديث را حاكم در ج ٢، ص ٦٨ كتاب خود آورده و گفته است : با شرايط نقل مسلم صحيح است .
«١٨» اين حديث را احمد در مسند خود ج ٥، ص ٢٣٢ نقل كرده است .