راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٩ - بخشى از اخلاق نيكوى پيامبر صلى الله عليه و آله
بخشى از اخلاق نيكوى پيامبر صلى الله عليه و آله
اخلاقياتى كه بعضى از دانشمندان و فقها آنها را گرد آورده و از بعضى اخبار آنها را برگزيدهاند.
غزّالى گويد:
رسول خدا صلى الله عليه و آله بردبارترين«٢٢»، شجاعترين«٢٣»، عادلترين«٢٤» و پاكدامنترين مردم بوده است. با هيچ زنى كه او را در ملكيت خود نداشت و يا به همسرى خود در نياورده بود و يا از خويشاوندان محرم او نبود، تماس نداشت.«٢٥» از همه مردم بخشندهتر بود، هيچ دينار و درهمى شب در نزد او نمىماند و اگر وجهى زياد مىآمد و كسى را پيدا نمىكرد كه به او بدهد و شب ناگهان مىرسيد به خانه نمىرفت تا آن را به نيازمندش مىرساند«٢٦» و از آنچه خدا به او داده بود تنها به مقدار قوت سالانه خود از سادهترين چيزى كه در دسترس بود از خرما و جو برداشت مىكرد و بقيّه آن را در راه خدا مىداد.«٢٧» كسى از او چيزى نمىخواست مگر اين كه به او مىداد.«٢٨» آنگاه به قوت سالانه خود مىپرداخت و از آن هم ايثار مىكرد، و چه بسا كه خود پيش از پايان سال، اگر چيزى به او نمىرسيد محتاج مىشد.«٢٩» به دست خويش كفشش را وصله مىزد و جامهاش را مىدوخت و در امور خانه به خانواده خود خدمت مىكرد«٣٠» و با همسران گوشت خرد مىكرد.«٣١» از همه
«٢٢» اين حديث را ابوالشيخ در كتاب اخلاق رسول اللّه (صلى اللّه عليه و اله ) آورده است . المغنى .
«٢٣» اين حديث را مسلم ، ج ٢، ص ٧٢ از قول انس نقل كرده و بخارى نيز نظير آن را آورده است .
«٢٤» اين حديث را ترمذى در الشمائل از قول حسن بن على بن ابى طالب (عليه السلام) ضمن حديث طولانى راجع به اوصاف پيامبر (صلى اللّه عليه و اله ) نقل كرده است .
«٢٥» مسلم و بخارى اين حديث را از قول على بن ابى طالب (عليه السلام) نقل كرده اند و در حديث عايشه آمده : پيامبر (صلى اللّه عليه و اله ) جز با زنى كه مالك بود تماس نگرفت .
«٢٦» اين حديث را طبرانى در الاوسط نقل كرده است .
«٢٧» اين حديث را ابوداوود، در ج ٢، ص ١٥٢ ضمن حديث طولانى از قول بلال نقل كرده است .
«٢٨» اين حديث را بخارى به روش خود در كتاب النّفقات از صحيح خويش ج ٧، ص ١٨١ از قول عمر نقل كرده و مسلم نيز نظير آن را آورده است .
«٢٩» اين حديث را ترمذى و ابن ماجه از قول ابن عباس نقل كرده اند.
«٣٠» اين حديث را احمد در مسند عايشه و صدوق در خصال ج ١، ص ١٣٠ و بخارى در ج ٧، ص ٨٥ و ج ٨ ص ١٢١ نقل كرده است .
«٣١» اين حديث را ترمذى در ج ٨، ص ٣١ و احمد از قول عايشه نقل كرده است .