ما از راه عادى، عالم به قرآن مى‌شويم ولى پيامبر(صلى الله عليه وآله) از طريق عادى، عالم به قرآن نشده است. او ـ درود خداوند بر او ـ از راه وحى به قرآن دست يافته است.

آيا علومى كه انسان جز از راه عادى بدان مى‌رسد، منحصر به طريق وحى است [كه به انبياء نازل مى‌شده است و آنهم وحى‌هايى به صورت كتاب آسمانى] يا اينكه علوم ديگرى نيز براى بشر، متصوّر است؟

از قرآن برمى‌آيد كه اين دانشهاى غير عادى، منحصر به وحى انبياء نبوده است بلكه، جز آنكه، كسان ديگرى نيز بوده‌اند كه از راههاى غير عادى عالم مى‌شده‌اند. گاهى اين گونه دانش، به نام «علم لدّنى» ناميده مى‌شود[ عين تعبير «لدّنى» در قرآن نيست ولى:

كهف / ٦٥: «وَعَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنّا عِلْما».

ريشه‌اى اين اصطلاح است] و اشاره است به اينكه از راه عادى حاصل نشده است.

در برخى موارد، در مورد غير انبياء نيز تعبير وحى بكار رفته و مفاد آن اينستكه علمى از غير راه عادى، حاصل شده است:

مائده / ١١١: «وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ أَنْ آمِنُوا بِي وَبِرَسُولِي قالُوا آمَنّا وَاشْهَدْ بِأَنَّنا مُسْلِمُون».

و هنگامى كه به حواريان (عيسى) وحى كردم كه بمن و رسولم ايمان آوريد گفتند آورديم.

ممكن است گفته شود كه در اين آيه نيز منظور اينست كه حواريان با واسطه‌ىِ حضرت عيسى از وحى خدا آگاه شدند؛ ولى موارد ديگرى نيز هست كه اين زمينه را هم ندارد مثل وحى به حضرت مريم و به مادر موسى(عليه السلام):

قصص / ٧: «وَأَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلا تَخافِي وَلا تَحْزَنِي. إِنّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِين».

به مادر موسى وحى كرديم كه به او شيربده و چون بر جان وى بيمناك شدى، او را به دريا در افكن و نترس و غم مخور، ما او را به تو باز مى‌گردانيم و او را از پيامبران قرار مى‌دهيم.

مادر موسى، از طريق همين وحى از آينده‌ى فرزندش خبرهايى بدست آورد.

و در مورد حضرت مريم مى‌فرمايد:

آل عمران / ٤٥: «إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَة مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ...».

در آن هنگام كه فرشتگان گفتند: اى مريم، خداوند مژده مى‌دهد تو را به «كلمه»اى از خويش كه نام وى مسيح، عيسى پسر مريم است...

اين علم نيز، عادى نيست. و اين هر دو بانوى بلند مرتبه و بزرگوار، پيامبر نبوده‌اند. پس