معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٠٠ - ارتباط مفهوم جنّ و شيطان

اسراء / ٦٢: «لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لأََحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلاّ قَلِيلا».

(خدايا) اگر مرا تا رستخيز واگذارى؛ فرزندان او(آدم) را زير فرمان خواهم آورد مگر كمى را (كه نتوانم).

ص / ٨٢: «فَبِعِزَّتِكَ لاَُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِين».

و سوگند به قدرت تو كه همگى را گمراه خواهم كرد.

مسأله‌ى مهلت خواستن و دادن، ابليس و خداوند؛ در سه مورد در قرآن ذكر شده است:

اعراف / ١٤: «قالَ أَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُون».

تا روزى كه مردم برانگيخته مى‌شوند؛ مرا مهلت ده!

حجر / ٣٦؛ ص / ٧٩: «قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُون».

گفت پروردگارا، مرا تا روزى كه (مردم دوباره) برانگيخته مى‌شوند، مهلت ده!

امّا البتّه خداوند نمى‌فرمايد كه به او تا قيامت مهلت داديم بلكه مى‌فرمايد:

حجر / ٣٧ و ٣٨: «قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوم».

فرمود همانا تو از مهلت داده شدگانى تا روز هنگام معلوم.

و امّا كارهايى كه به او اجازه داده شده است كه تكويناً انجام دهد يا خود مدّعى است كه انجام خواهد داد؛ در قرآن معظّم؛ در موارد بسيار يادآورى شده است:

نخستين كار او وسوسه است كه شايد كارهاى ديگر او نيز به همين باز مى‌گردد و اين كار را در مورد آدم و حوّا انجام داد و باعث خروج آنان از بهشت گرديد:

اعراف / ٢٢ ـ ٢٠: «فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطانُ لِيُبْدِيَ لَهُما ما وُورِيَ عَنْهُما مِنْ سَوْآتِهِما وَقالَ ما نَهاكُما رَبُّكُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلاّ أَنْ تَكُونا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونا مِنَ الْخالِدِينَ.وَقاسَمَهُما إِنِّي لَكُما لَمِنَ النّاصِحِينَ.فَدَلاّهُما بِغُرُور فَلَمّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَطَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَناداهُما رَبُّهُما أَلَمْ أَنْهَكُما عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُما إِنَّ الشَّيْطانَ لَكُما عَدُوٌّ مُبِين؟!».

شيطان در آندو وسوسه آغازيد تا عورتهايشان را كه بر آنها پوشيده بود؛ بياشكارد؛ و بديشان گفت؛ خدا شما را از (خوردن ثمر) اين درخت بازنداشته است جز اين كه مى‌خواسته است تا (همچون) فرشتگان يا از جاودانان، نباشيد.

و سوگند ياد كرد كه من براى شما از پندگويان هستم. سرانجام با فريب باژگونشان كرد؛ پس چون از ثمر آن درخت چشيدند. عورتهاشان نمودار شد و آغازيدند به پوشاندن آن با برگهاى (موجود) در بهشت.