معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦٦ - ٥ ـ پيدايش گياهان از ريزش باران

٤ ـ درياها

گفتيم كه درياها نيز ـ كه اكنون منشأ پيدايش ابرهاست ـ از آب باران پديدار شده است. اينك آيات مربوط به آن:

نحل / ١٤: «وَهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها».

اوست كه دريا را مهار كرد تا شما از آن گوشت تازه تناول كنيد و از آن زيورهايى بيرون آوريد و خود را بدانها بياراييد

در اين آيه و نظاير آن؛ باز از يكسو تكيه بر توحيد افعالى خداوند شده يعنى كه: خداست آفريننده‌ى درياها بدينگونه؛ و از سوى ديگر منافع انسانها را گوشزد مى‌فرمايد يعنى كه دريا به گونه‌اى آفريده شده اشت كه براى آدمى مفيد باشد.

پس مى‌توان گفت جهانشناسى قرآن از يكسو به خداشناسى از سوى ديگر به انسانشناسى مربوط است. تدبير انسان به گونه‌اى است كه بتواند از همه‌ى جهان بهره‌گيرى كند.

جائيه / ١٢: «اللهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ».

الله است آنكه دريا را براى شما مسخّر كرد تا كشتى بر آن برانيد به فرمان او، و تا از فضل او بهره جوييد و شايد شما سپاسگزارى كنيد.

دريا طورى آفريده شده كه شما بتوانيد بر آن كشتى برانيد و اين معلول قانون‌هايى است كه خداوند در جهان قرار داده است نيز قوانين مربوط به جريان باد و قانون‌هايى فيزيكى كه براساس آن اجسام مى‌توانند بر روى آب شناور شوند و حركت كنند.

اسراء / ٦٦: «رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِه».

پروردگار شماست كه كشتى را هموار و آرام در ريا به حركت درمى‌آورد تا از فضل وى بهره گيريد.

جالب است كه مى‌فرمايد: اين خداست كه كشتى را بحركت درمى‌آورد در حاليكه مى‌دانيم كشتى با نيروى خود؛ راه مى‌افتد. پس قرآن از موضع‌گيرى خويش دست بر نمى‌دارد: پديده‌هاى زمينى را در اتباط با درس توحيد بيان مى‌فرمايد و اينكه آدمى در پَسِ پُشتِ همه چيز، دست خدا را ببيند.

٥ ـ پيدايش گياهان از ريزش باران

در اينمورد بيش از سى آيه در قرآن آمده است.

ما به ذكر چند آيه بسنده مى‌كنيم: