اين مقارنت جن و انس مؤيد اين است كه اين دو در تكليف و اختيار مشتركند، نمى‌فرمايد «وَ ما خَلَقَ الْملائِكَةَ» و مى‌توان استيناس و ذهناً تقريب كرد كه با اينكه ملائكه عبادت مى‌كنند ولى عبادتى است غير عبادت انسانها، حيات آنها، تسبيح است. ولى اينان (جنّ و انس) بر سر دو راهى اند. تعبير ديگر در مورد آفرينش مرگ و زندگى:

ملك / ٢: «اَلَّذى خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلا...».

خدا مرگ و زندگى را آفريد تا شما را بيازمايد كه كدام نيكوكارتريد.

ولى اينكه منظور از مرگ و زندگى چيست؟ نظرهاى مختلف داده‌اند كه ذكر آن‌ها طولانى مى‌گردد؛ آيا مرگ و زندگى انسان است يا آفرينش موجودات بى جان و جاندار... و و...

در اينجا باز هم از خلقت (خلقت مرگ و زندگى انسان يا مطلق جهان) آزمايش انسان است: «لِيَبْلُوَكُم اَيُّكُمْ...»

مشابه اين مضمون درباره‌ى آفرينش موجودات زمينى وجود دارد:

كهف / ٧: «اِنّا جَعَلْنا ما عَلَى الاْرْضِ زينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنْ عَمَلا».

آنچه را روى زمين است، زينت زمين قرار داديم تا شما انسانها را بيازمائيم كه كداميك نيكوكارتريد.

در آيه‌ى قبل، اصل زمين و آسمان را مى‌فرمود، در اينجا محصولات زمين، موجودات زمينى را ذكر مى‌كند مثل درختان و باغات و حيوانات و... زينت چيزى است كه موجب زيبايى چيز ديگر شود، زمين صرف نظر از گياهان و حيوانات چندان جذّابيتى ندارد، روح انسان را به خود علاقمند نمى‌كند، اما اين مخلوقات گوناگون روى زمين توجه انسان را جلب مى‌كند، چرا اين‌ها را خلق كرديم؟ تا شما را بيازماييم، پس خلق اينها مقدمه‌اى است كه انسان به مرحله‌ى آزمايش درآيد، جاذبه‌ها او را به طرف خود بكشند تا يكطرف را انتخاب كند، اگر اينها نباشد آزمايشگاه ناقص خواهد بود. زمين آزمايشگاه انسان است، در صورتى قابل استفاده است كه همه گونه وسيله‌ى آزمايش فراهم باشد. خدا اين كارها را كرده است تا انسانها را بيازمايد كه به چه چيز جذب مى‌شوند: خدا يا دنيا.