ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٤ - تجديد سفسطه بازىهاى يونان باستان براى تخليه مغز ساده لوحان در دوران معاصر به وسيله مورتى

آن چيزى است كه عملا در زندگى روزمره ، چه بيرونى چه درونى در حال اتفاق افتادن است . اگر واقعا از نزديك به آنچه كه در شما در شرف وقوع است بنگريد و آن را مورد بررسى قرار دهيد ، مى بينيد كه همهء آن ، بر اساس نوعى مفهوم است و حال آنكه ذهن تمامى گسترهء هستى نيست ، بلكه جزيى از آن است » [١] اين عبارات را كه آورديم ، براى ارزيابى محتويات آنها مجبوريم يك تحليلى اختصارى در بارهء آنها داشته باشيم .
يك - « بما گفته شده است كه همه راهها به حقيقت ختم مى شود . . . » آرى ، همينطور است ، يعنى اگر راهها واقعا راه باشد نه چاه ، و از طرف ديگر مشعل عقل و وجدان در آن راه‌ها نصب شده باشد ، بالاخره به حقيقت يا حقايقى مى رسند كه مشتركات آنها است . به عنوان مثال ، آيا انسانها از آغاز تاريخ اجتماعات بشرى ، از راههاى گوناگون به حقوق طبيعى مشترك خود نرسيده‌اند بلى رسيده‌اند . كاش مورتى فرصتى براى مطالعه داشت و مطالب زير را مطالعه نموده و ريشه‌هاى اوليه حقوق طبيعى را بدست مى آورد : ١ - اديان حقهء الهى ٢ - درك و دريافتهاى مغزى متفكر بشرى كه در فرهنگهاى سازنده اقوام و ملل منعكس شده است كه مى توان با نظر دقيق در بارهء آنها ، وجود و فعاليت يك وجدان عام بشرى را كه در اشكال گوناگون تجلى مى كند ، پذيرفت .
٣ - قوانين ذو القرنين ( كورش به نظر مرحوم طباطبايى در تفسير آيه ٨٣ از سورهء الكهف در تفسير الميزان . ) ٤ - اصول مذهب ملت اسه ( قومى از يهود ) ٥ - رواقيون : الف - ماركوس اورليوس ب - سيسرون ج - سنكاد - ژوستينين ٦ - منشور كبير انگليس ٧ - توماد آكن

[١] رهايى از دانستگى - كريشنا مورتى - ترجمهء مرسده لسانى ص ٤٢