من از آنِ خداوند پرورندهء عالميان است ) و قطعى است كه حياتى كه نتوانسته است از لجنزار هوى و هوس حيوانيت بيرون آمده و راهى موقعيت تصعيد تكاملى باشد ، شايستگى استناد به خدا را ندارد ، پس حيات بىفرهنگ كه همان حيات نامعقول است ، سزاوار انتساب به خدا را ندارد . حيات غوطه ور در جهل و تباه شده در لهو و لعب در منطق قرآن ، حيات حقيقى نيست ، بلكه نمودى از زندگى طبيعى دنيوى است كه علم و معرفت آنان از آن نمود تجاوز نمى كند - ( يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَهُمْ عَنِ الآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ ) [ الروم آيه ٧ ] ( آنان نمودى از زندگى دنيوى را مى دانند و از حيات حقيقى پشت پرده غافلند ) با توجه دقيق به معناى حيات با فرهنگ پويا و هدفدار و آيات صريح قرآنى به اين نتيجه مى رسيم كه حيات با فرهنگ كه همان « حيات معقول » و « حيات طيبه » است ، مطلوب واقعى اسلام بوده و احكام مربوط به تثبيت چنين فرهنگ و عناصر آن اوليه و ثابت مى باشند .
٩ - تمايل شديد براى دريافت موقعيت در جهان هستى ، انسان موجوديست كه مى خواهد موقعيت خود را در كتاب هستى بداند .
اين حقيقت هم منشأ احكام ثابتى است كه دگرگونى راهى بآن ندارد از آن جمله انسان بايد بداند كه اين كيهان بزرگى كه او در گوشه اى ناچيز از آن ، به نام كرهء زمين زندگى مى كند بر مبناى حق آفريده شده است ، حق در اصطلاح قرآن واقعيت شايستهء وجود است . خداوند مى فرمايد : ( وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ ) [ الانعام آيه ٧٣ ] ( و اوست خداوندى كه آسمانها و زمين را بر حق آفريده است . ) ( أَ لَمْ تَرَ أَنَّ الله خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ ) [ ابراهيم آيه ١٩ ] ( آيا نديده اى كه خداوند آسمانها و زمين را بر حق آفريده است ) ( وَما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ ) [ الحجر آيه ٨٥ ] ( و ما نيافريديم آسمانها و زمين را مگر بر حق ) و همين مطلب در موارد زير آمده است : النحل آيه ٣ و العنكبوت آيه ٤٤ و الروم آيه ٨ و الزمر آيه ٥ و الدخان آيه ٣٩ و